Bài toán khó của các hãng chip: Chọn Mỹ hay Trung Quốc?

Các nhà sản xuất bán dẫn hoan nghênh đạo luật tài trợ chip mới của Mỹ, song chấp nhận các ưu đãi này đồng nghĩa họ bị “trói buộc” khi muốn đầu tư tại Trung Quốc.

Ràng buộc khi nhận trợ cấp

Đạo luật CHIPS và Khoa học (CHIPS+) được Tổng thống Mỹ Joe Biden thông qua ngày 9/8, trong đó tài trợ 52 tỷ USD cho ngành công nghiệp bán dẫn. Song, nó nêu rõ các doanh nghiệp chấp nhận tài trợ bị cấm thực hiện bất kỳ “giao dịch đáng kể” nào nhằm mở rộng năng lực sản xuất chip tại Trung Quốc hay một số nước khác trong 10 năm. 

Dù dường như vẫn có giải pháp để nhà sản xuất chip bảo vệ việc kinh doanh hiện tại ở Trung Quốc, các nhà phân tích và luật gia cho rằng điều khoản của đạo luật tạo ra một “bãi mìn” và buộc doanh nghiệp phải lựa chọn giữa Mỹ và Trung Quốc.

Sản xuất chip bán dẫn đòi hỏi sự tham gia của mọi nhà cung ứng trên toàn cầu

Bán dẫn là mặt trận chính giữa Bắc Kinh và Washington hiện nay. Chúng là bộ não của các thiết bị điện tử, từ smartphone đến laptop, trung tâm dữ liệu. Chúng cũng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống vũ khí tinh vi, chẳng hạn tên lửa chống tăng Javelin mà Mỹ cung ứng cho Ukraine.

CHIPS+ chứa các điều khoản ngoại lệ cho phép nhà sản xuất chip tiếp tục đầu tư tại Trung Quốc nếu chúng nhằm bảo vệ lợi ích kinh doanh. Song, chúng chỉ áp dụng cho mở rộng các nhà máy sẵn có và với “các loại bán dẫn đời cũ”. 

Theo Tan Albayrak, luật sư chuyên về các lệnh kiểm soát và cấm vận xuất khẩu của hãng luật Reed Smith, các loại bán dẫn đời cũ bao gồm công nghệ chip 28nm trở về trước. Albayrak nhận định các ngoại lệ của đạo luật nhằm tránh gián đoạn đột ngột cho doanh nghiệp Mỹ. Nó chỉ có vai trò cân bằng trong khi Mỹ theo đuổi chính sách duy trì lợi thế công nghệ và giảm thiểu thiệt hại cho ngành công nghệ Mỹ.

Các con chip công nghệ cũ xuất hiện trong nhiều loại thiết bị điện tử, được xem là chip cộng tác và cần số lượng lớn hơn nhiều so với chip đời mới. Nhiều “ông lớn” chip thế giới đang sản xuất loại chip này tại Trung Quốc. Chẳng hạn, nhà máy Nam Kinh của TSMC – nhà thầu sản xuất chip số 1 toàn cầu – hiện sản xuất chip 16nm và 28nm, còn Samsung sản xuất chip nhớ tại Tây An. SK Hynix đặt nhà máy chip nhớ tại Vô Tích và Đại Liên. Intel và Micron của Mỹ cũng có nhà máy đóng gói và kiểm thử tại Trung Quốc.

Thoạt nhìn, các hạn chế của CHIPS+ không gây khó chịu, song đó là nếu các hãng chưa tính tới các phương án đầu tư tại Trung Quốc trong tương lai. Theo các luật sư, doanh nghiệp nên xem xét các điều khoản hạn chế đầu tư một cách thận trọng. Các khoản phạt không chỉ bao gồm mất đi khoản trợ cấp mà còn bị phạt dưới dạng “lợi ích quốc gia”, một ngôn ngữ khá rộng. Chưa kể, còn ảnh hưởng đến uy tín khi sử dụng sai mục đích tiền tài trợ, Clinton Yu, đối tác tại hãng luật Barnes & Thornburg nhấn mạnh.

Một nguyên nhân gây lo ngại khác, theo Martijn Rasser – Giám đốc tại Trung tâm An ninh Mỹ mới, là các hạn chế có thể mở đầu cho việc giám sát nhiều hơn đối với đầu tư nước ngoài của các hãng chip. Nó cho thấy các nhà hoạch định chính sách Mỹ ngày một lo ngại về việc đem tiền của Mỹ hỗ trợ mở rộng năng lực tại Trung Quốc. 

Trung Quốc chưa có đối sách

Trước công chúng, các nhà sản xuất bán dẫn đều ủng hộ đạo luật. Một số đã cam kết đầu tư tại Mỹ: TSMC tuyên bố đầu tư ít nhất 12 tỷ USD tại Arizona, Samsung chi 17 tỷ USD cho Texas. SK Hynix thông báo kế hoạch đầu tư 15 tỷ USD ở Mỹ. Intel và Micron cũng tăng cường đầu tư.

Ngoài vấn đề trợ cấp, còn một lý do khác khiến các hãng chip muốn mở rộng địa bàn Mỹ: đó là tham vọng bán dẫn của Trung Quốc. Bắc Kinh đã vạch ra các kế hoạch tăng thị phần chip tự sản xuất lên 70% vào cuối năm 2025. Về lâu dài, tham vọng của Bắc Kinh là thay thế chip đời mới của nước ngoài bằng chip nội địa. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là liệu TSMC hay Samsung có thể tiếp tục chi phối lĩnh vực sản xuất cao cấp tại đây nữa hay không. Trong khi đó, các hãng chip nội của Mỹ lại khá yếu và mất lợi thế trong sản xuất từ lâu.

Phản ứng trước CHIPS+, Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 18/8 phản đối và nói sẽ thực hiện các biện pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình nếu cần thiết. Người phát ngôn Bộ Thương mại Shu Jueting khẳng định một số điều khoản trong đạo luật của Mỹ hạn chế hoạt động kinh tế, thương mại và đầu tư bình thường của doanh nghiệp liên quan ở Trung Quốc.

Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Trung Quốc (CISA), tổ chức đại diện cho 774 doanh nghiệp thành viên, cũng phản đối Đạo luật CHIPS+ vì vi phạm thương mại công bằng và cảnh báo “hỗn loạn” trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, số ít chuyên gia tin rằng Bắc Kinh có đủ công cụ trả đũa ngay lập tức do vẫn lệ thuộc vào bán dẫn nước ngoài. Louis Lau, Giám đốc Đầu tư tại Brandes Investment Partners, nhận xét Trung Quốc chưa ở vào vị thế có thể trừng phạt các công ty mà có thể phải 5, 10 năm nữa, khi doanh nghiệp nội cung ứng hầu hết bán dẫn cho Trung Quốc, không còn dựa vào TSMC hay Samsung.

Bản thân các lãnh đạo bán dẫn Trung Quốc cũng thừa nhận thiết bị và vật liệu chip “cây nhà lá vườn” chưa đủ tốt để thay thế hàng nhập khẩu. Hu Wen Long, Phó Chủ tịch Tongfu Microelectronics – công ty đóng gói và thử nghiệm bán dẫn hàng đầu Trung Quốc – chia sẻ cần có sự phối hợp gần gũi trong và ngoài nước để cải thiện năng lực của đại lục các lĩnh vực này.

Các nhà sản xuất chip đối mặt với một câu hỏi bức thiết hơn: Trong một ngành công nghiệp mà các khoản đầu tư thường đo đếm bằng tiền tỷ, 52 tỷ USD có đủ hay không?

Chỉ có 39 tỷ USD tài trợ từ CHIPS+ rót cho sản xuất bán dẫn, còn 13 tỷ USD phân bổ cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới. Tuy nhiên, xây dựng nhà máy sản xuất bán dẫn không chỉ đơn thuần là nhà máy mà liên quan tới mạng lưới cung ứng khổng lồ: hàng trăm hóa chất, vật liệu, trang thiết bị và bộ phận tiêu hao. Hãng tư vấn Bain ước tính để tăng năng lực sản xuất chip Mỹ thêm 5% đến 10% cũng cần khoảng 40 tỷ USD. Nếu muốn phát triển công nghệ mới trong 10 năm tới còn đắt hơn, khoảng 110 tỷ USD. Do đó, 52 tỷ USD chỉ hỗ trợ phần nào các nỗ lực này. Nói cách khác, tái tạo hệ sinh thái bán dẫn vô cùng tốn kém.

Hỗ trợ xử lý 1.234 sự cố tấn công mạng vào hệ thống tại Việt Nam trong tháng 1

Trong tháng 1, Cục An toàn thông tin ghi nhận, cảnh báo và hướng dẫn xử lý 1.234 cuộc tấn công mạng gây ra sự cố vào các hệ thống thông tin tại Việt Nam, tăng 25,6% so với tháng 12/2022 và giảm 10,8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Google sắp có các tính năng trí tuệ nhân tạo

CEO Google tiết lộ công ty chuẩn bị tích hợp các tính năng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công cụ tìm kiếm.

Sự nguy hiểm khi viết bằng ChatGPT

ChatGPT hay các chương trình trí tuệ nói chung giúp người dùng soạn thảo văn bản nhanh hơn, song đi cùng với sự thuận tiện là không ít rủi ro.

ChatGPT khuynh đảo thế giới, Mỹ mở rộng lệnh cấm Huawei Icon

ChatGPT khuynh đảo thế giới; Mỹ mở rộng lệnh cấm Huawei... là những thông tin nổi bật trong bản tin Công nghệ thứ 7 tuần này.

Đã có lịch khắc phục sự cố trên nhánh S6 của tuyến cáp quang biển APG

Sự cố xảy ra ngày 26/12/2022 trên nhánh S6 gần HongKong (Trung Quốc) của cáp biển APG dự kiến sẽ được khắc phục trong tháng 3. Trong khi đó, các lỗi trên nhánh S9 của tuyến APG và 3 tuyến cáp biển khác hiện chưa có lịch sửa chữa.

Những công việc trước nguy cơ bị ChatGPT xoá sổ

ChatGPT là cái tên đang "làm mưa làm gió" trên các diễn đàn gần đây với khả năng trả lời trực tiếp cho bất kỳ câu hỏi nào. Theo các chuyên gia, nhiều ngành nghề sẽ bị ảnh hưởng bởi các chatbot giống như ChatGPT.

Mạng VinaPhone bị sự cố mất sóng cục bộ tại Hà Nội

Khoảng 4h chiều nay, nhiều thuê bao của VinaPhone gặp tình trạng không thể liên lạc được. VinaPhone cho biết nhà mạng này bị sự cố cục bộ trong thời gian ngắn và đã khắc phục xong.

Người dùng Facebook không thể thu hồi tin nhắn trên Messenger

Ngày 3/2, một số người dùng mạng xã hội Facebook cho biết họ không thể sử dụng tính năng thu hồi tin nhắn trên ứng dụng Messenger.

Apple đối mặt với suy thoái

Doanh thu quý cuối năm 2022 của Apple giảm 5%, mức giảm sâu nhất kể từ năm 2016.

Vai trò tối quan trọng của an ninh - bảo mật trong thời ‘Internet vạn vật’

Thế giới đã chứng kiến làn sóng tăng tốc triển khai các thiết bị kết nối mới. Tuy nhiên, tốc độ ứng dụng các thiết bị này được cho rằng có thể đe dọa các giao thức bảo mật cơ bản.

Đang cập nhật dữ liệu !