• Chia sẻ bài viết Chủ tịch CMC: “Việt Nam đã từng có chiến lược đáng tự hào, nhưng lại đánh mất yếu tố thiên thời cho ngành sản xuất công nghệ” lên Linkhay
  • Giúp ictnews sửa lỗi

Chủ tịch CMC: “Việt Nam đã từng có chiến lược đáng tự hào, nhưng lại đánh mất yếu tố thiên thời cho ngành sản xuất công nghệ”

ictnews
Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch CMC cho biết, có những lúc, Việt Nam đã có chiến lược đầu tư cho công nghệ rất đáng tự hào, nhưng cũng có những giai đoạn, vì thiếu chính sách tốt, thiếu sự bảo vệ thị trường nên ngành sản xuất máy tính chưa thể thành công.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch CMC

30 năm trước, ông là thành viên của nhóm nghiên cứu chế tạo sản xuất máy tính Việt Nam khi thế giới mới chỉ có những chiếc máy tính khá đơn sơ. Vì sao chúng ta  không thể có được máy tính  Made in Vietnam thưa ông?

Ngay từ năm 1986, Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia đã có đề án sản xuất, chế tạo máy tính tại Việt Nam. Đây được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Viện và giao trực tiếp cho Phòng Tin học của Viện Vi điện tử. Năm 1987, tôi tốt nghiệp bằng giỏi Khoa Điện tử - Viễn thông của Đại học Bách Khoa Hà Nội nên được tham gia vào đề án luôn.

Nhóm nghiên cứu của chúng tôi hồi đó có khá nhiều đặc quyền, như được báo cáo thẳng lên Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Chúng tôi được tiếp cận với nhiều tài liệu, gồm cả các tài liệu bí mật, các tài liệu “xách tay” từ nước ngoài về BIOS (Basic Input/Output System). Ngay cả việc nhập dây chuyền sản xuất máy tính từ nước ngoài, dù rất khó khăn, nhưng Viện cũng đã nhập được. Nhờ có dây chuyền này, sau khi hoàn thiện thiết kế, chúng tôi đã sản xuất được sản phẩm mẫu đầu tiên gọi là “prototype”, và được sản xuất ở mức thử nghiệm  100 chiếc. Những sản phầm này được gọi là “Máy tính Bác Tô” (lấy theo tên của Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng). “Máy tính Bác Tô” sử dụng CPU 12 bit của Hitachi, RAM Dynamic, có bảng mạch chính, ổ đĩa 1.44’’, bàn phím, hệ phát triển EPROM... Giai đoạn ấy, việc Việt Nam nghiên cứu sản xuất máy tính chip 12bit được đánh giá là khá mạnh dạn vì thế giới mới đang trong giai đoạn đầu chuyển đổi từ 8 bit lên 16 bit.

Chưa thỏa mãn với “Máy tính Bác Tô” bản thử nghiệm, chúng tôi tiếp tục nghiên cứu và được phép thuê Đài Loan sản xuất bo mạch chủ (mainboard).  Thời đó, Viện Nghiên cứu nằm trong chế độ bảo mật của Nhà nước nên mọi tài sản trí tuệ đều đặt ở Viện, nhân viên tuyệt đối không được mang tài liệu về nhà. Tôi còn nhớ rõ hôm ấy là Chủ nhật, đó là ngày các ký sư đã hoàn thiện thiết kế bo mạch chủ, in ra bản film để hôm sau chuyển sang Đài Loan sản xuất hàng loạt. Đúng  hôm ấy, Viện bị cháy. Tất cả tài liệu, thiết kế... đều bị thiêu rụi.  Nếu không có vụ cháy đó thì năm 1989, Việt Nam đã có máy tính Made in Vietnam ngang ngửa với thế giới do Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia nghiên cứu và sản xuất.

Thật là đáng tiếc cho công trình nghiên cứu máy tính Made In Vietnam của Viện Nghiên cứu Công nghệ Quốc gia. Đã làm ra được sản phầm thử nghiệm, tại sao Viện không làm lại, thưa ông?

Viện cháy có nghĩa là những hệ thống quan trọng như hệ thống thiết kế mạch chuyên dụng colorcam của Tây đức, toàn bộ thiết kế được tự động hoá phần lớn… đều bị cháy hết. Trị giá cả máy và phần mềm vào khoảng 100  ngàn USD. Có thể con số vài trăm ngàn bây giờ không ý nghĩa lắm nhưng vào thập niên 80, khi chúng ta ăn ko đủ no và còn phải độn bo bo thì mới hiểu được, mất mát đó lớn thế nào.

Sau này nghĩ lại, điều chúng tôi cảm thấy tự hào nhất là khi khi đất nước còn thiếu ăn, nhưng với chiến lược đúng và lòng quyết tâm cháy bỏng, với 10 thành viên còn rất trẻ, chúng ta đã có thể đi thẳng đến ứng dụng công nghệ cao của thế giới.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch CMC cho biết, CMC có một khảo dị là CMC là Cháy Mà Có, thực chất, CMC là Chính Minh và Cộng sự.

Viện không có khả năng khắc phục, vậy những nhà nghiên cứu trẻ các ông làm gì khi đó?

Từ những nhà nghiên cứu đầy hào hứng, chúng tôi trở thành những người gần như thất nghiệp trong gần 2 năm. Năm 1991, Giáo sư Chu Hảo quyết định cho chúng tôi thành lập Trung tâm ADCOM là Trung tâm nghiên cứu phát trển máy tính. Trung tâm phải tự hạch toán, tự lo trang trải chi phí  nghiên cứu (trong khi Viện là mô hình bao cấp 100% bằng ngân sách nhà nước). Sau 2 năm thử nghiệm, năm 1993, anh Hà Thế Minh và tôi đã xin Viện trưởng Chu Hảo cho mở công ty riêng với một khát vọng thoát nghèo chứ cũng chẳng ước vọng gì cao sang.

Sau này, khi nghĩ về sự hình thành của CMC, tôi vẫn thường nói đùa: CMC là Cháy Mà Có. Thực chất, CMC là Chính Minh và Cộng sự.

Bước ra từ phòng nghiên cứu, các ông đã bắt đầu khởi nghiệp như thế nào?

Việc đầu tiên là chúng tôi đi buôn máy tính, sau đó là sửa chữa máy tính. Hồi đó, máy tính hay bị hỏng hóc, người dùng cũng thiếu kỹ năng, rất cần tư vấn sử dụng. Từ năm 1993, máy tính bắt đầu có nhiều hơn ở Việt Nam. Tôi có cơ duyên là được anh Lương việt kiều đem máy từ Mỹ về cho bán từ năm 1991. Do bị Mỹ cấm vận đến tận năm 1996 nên tất cả máy tính mang về Việt Nam vẫn bằng đường phi chính thức, chủ yếu vẫn là máy Đông Nam Á. Vừa có chuyên môn lại vừa nhiệt tình, chúng tôi đã nhanh chóng trở thành công ty uy tín trong việc phân phối, sữa chữa máy tính. Công ty cứ thế mạnh dần lên.

Và khi công ty mạnh lên, ông có nghĩ đến công trình nghiên cứu đã bị cháy?

Có chứ. Khi công ty có vốn, chúng tôi quay về với ước mơ sản xuất máy tính còn dang dở, bắt đầu bằng việc lắp ráp. Và CMS là thương hiệu máy tính đầu tiên được sản xuất bởi Việt Nam. Sự kiện CMS xây dựng nhà máy lắp ráp máy tính bên Sài Đồng, rất nhiều chính khách đến thăm và được đánh giá là một sự kiện lớn của ngành CNTT. Thế nhưng chính sách hỗ trợ sản xuất công nghiệp của Việt Nam không tốt, đã không có bất kỳ ưu đãi nào mà lại còn “ưu đãi ngược”. Chính sách thuế áp nhập khẩu linh kiện còn cao hơn cả nhập khẩu nguyên chiếc. Chúng tôi đã phải vật lộn với những khó khăn về cả thị trường và chính sách.

Nhớ lại năm 1998- 1999, tôi được Intel mời đi các nước trong khu vực để khảo sát, học tập mô hình. Sang Trung Quốc, tôi thấy chỉ có máy tính Legend, mới chỉ ở trình độ lắp ráp (giống như CMS)  bởi khi đó máy tính, chipset… vẫn chủ yếu là Mỹ sản xuất. Trung Quốc ở thời điểm đó chưa có vị thế gì. Thế nhưng nhờ chính sách tốt, Legend đã phát triển mạnh mẽ và mua lại cả IBM PC để lập ra Lenovo.

Câu chuyện chính sách thuế chắc không phải là sóng gió duy nhất. Đã có lúc nào ông cảm thấy bế tắc và ông đã vượt qua những sóng gió tiếp theo như thế nào?

Năm 1998, CMC xây dựng siêu thị bán lẻ thiết bị máy tính ở Hàm Long, to nhất tại Việt Nam, với mặt bằng khoảng 1.000 mét vuông, giống như mô hình của Thế giới Di động hay Trần Anh hiện nay. Siêu thị ngay lập tức trở thành tâm điểm hút khách. Nhưng đến giai đoạn 1999, khi áp dụng Luật thuế VAT lên 10% thì chúng tôi lại điêu đứng. Chúng tôi phải đối mặt với các cửa hàng trốn thuế có giá tốt hơn. Chúng tôi cũng phải liên tục tiếp các đoàn kiểm tra, quản lý thị trường, thực sự là rất mệt mỏi.

 

Từ những sóng gió như vậy, ông nghì gì về ngành sản xuất ở Việt Nam?

Từ sự cố cháy Viện nghiên cứu, đến việc lắp ráp sản xuất máy tính không được hỗ trợ và việc quản lý thị trường không nghiêm, tôi nghĩ, tát cả đã làm mất đi cơ hội có thể sản xuất máy tính Made in Việt Nam. Khả năng để có ngành sản xuất như vậy bây giờ là không thể vì chúng ta đã đánh mất yếu tố thiên thời. Việt Nam là thị trường 100 triệu dân không phải là nhỏ. Nếu chúng ta không có chính sách tốt, không biết cách bảo vệ cho thị trường thì rõ ràng không thể có chỗ cho nhà sản xuất. Tôi rất hy vọng anh Vượng với VinFast sẽ thành công trong sản xuất ô tô, nhưng chắc cũng rất khó khăn.

Nếu nhìn lại 25 năm qua của CMC, điều gì khiến ông tự hào và điều gì ông còn nuối tiếc?

Tôi thường không nuối tiếc quá khứ bởi những gì thất bại trong quá khứ sẽ là những trải nghiệm và bài học. Nếu bạn luôn luôn nuối tiếc thì không thể làm được gì mới.

25 năm qua, điều mà tôi tự hào nhất là có 2.500 cộng sự, tôi không coi đó là nhân viên mà coi đó là những cộng sự cùng tôi phát triển công ty. Tôi hy vọng, cứ 5 năm sau thì tăng được gấp đôi số cộng sự này. Khi bạn có cộng sự càng ngày càng lớn thì niềm hạnh phúc và sự gắn kết càng cao, và tạo nên một sức mạnh tập thể rất lớn.

Chủ tịch CMC nói rằng, 25 năm qua, điều mà tôi tự hào nhất là có 2.500 cộng sự, tôi không coi đó là nhân viên mà coi đó là những cộng sự cùng tôi phát triển công ty.

Thế giới công nghệ đang đứng trước một làn sóng cách mạng mới. Là người đam mê với công nghệ trong suốt hơn ¼ thế kỷ vừa qua, ông đặt ra mục tiêu gì cho CMC trong thời gian tới?

Để hình dung ra CMC trong 25 năm tới, chúng tôi đang triển khai chương trình “Idea For Future” cho tất cả CBNV cùng suy nghĩ. Peter Drucker, một nhà tư vấn quản trị và nhà giáo dục Mỹ gốc Áo, đã nói: “Cách tốt nhất để dự đoán tương lai chính là sáng tạo ra nó”. Với “Idea For Future”, tôi muốn tất cả 2.500 người CMC cùng chung tay tạo ra tương lai của mình, tương lai của CMC bằng sự hình dung và mong ước.

Đưa ra khẩu hiệu Future Next trong dịp 25 năm CMC, tôi tin tưởng rằng, những điều tốt đẹp của CMC còn ở phía trước. Chúng tôi quyết tâm là đơn vị đi đầu trong chiến lược chuyển đổi số để chinh phục thế giới số. Passion for digital world - chinh phục thế giới số là khẩu hiệu của CMC.

Cảm ơn ông!

H.A.H

Tương tác trực tiếp với ICTnews trên Facebook

Sếp CMC: “Ra nước ngoài cũng là tăng sức cạnh tranh cho thị trường nội”
ICTnews - Ông Hoàng Ngọc Hùng, Phó Tổng Giám đốc CMC, Chủ tịch CMC Global cho biết, CMC tiến quân ra thị trường ngoại ngoài yếu tố mở rộng thị...
Chủ tịch CMC: “Chúng tôi sẽ đi đầu trong chiến lược chuyển đổi số để chinh phục thế giới số”
ICTnews - Trong bài phát biểu tại lễ kỷ niệm 25 năm thành lập, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch CMC nhấn mạnh rằng CMC tin tưởng vào tương lai...

Video đang được xem nhiều

  • Chia sẻ bài viết Chủ tịch CMC: “Việt Nam đã từng có chiến lược đáng tự hào, nhưng lại đánh mất yếu tố thiên thời cho ngành sản xuất công nghệ” lên Linkhay
  • Giúp ictnews sửa lỗi

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang