Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà

Sự xuất hiện của các mạng xã hội do người Việt làm chủ sẽ góp phần xây dựng nên một hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ Việt Nam, một phần quan trọng của nền kinh tế số.

2019 là một năm nở rộ của các mạng xã hội Việt Nam. Theo thống kê không chính thức của Bộ TT&TT, Việt Nam đang sở hữu 2 mạng xã hội lớn và 8 mạng xã hội nhỏ với số lượng người dùng khoảng 1 triệu người/mạng. Ngoài ra, còn có hơn 400 mạng xã hội dưới dạng các diễn đàn, forum.

Các mạng xã hội lớn do người Việt phát triển có thể kể tới như Zalo, Mocha, hay mới đây là Gapo, Lotus. Sự xuất hiện liên tiếp của các mạng xã hội Việt Nam trong năm qua cho thấy xu thế vùng lên mạnh mẽ của các nền tảng nội trước sức ép cạnh tranh đến từ các doanh nghiệp nước ngoài.

Theo số liệu của ANTS, trong năm 2018, hai “ông lớn” Google và Facebook hiện chiếm gần 70% thị phần quảng cáo số, tương đương 387 triệu USD doanh thu quảng cáo tại Việt Nam.

Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà
Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà

Trong khi đó, các nền tảng quảng cáo trực tuyến trong nước như Admicro (VCCorp), Eclick (FPT Online), Adtima (Zing) và các báo điện tử, đài truyền hình... chỉ chia nhau 30% thị phần, tương ứng với 150 triệu USD còn lại.
Thực tế cho thấy, “miếng bánh” của các doanh nghiệp trong nước đang ngày một nhỏ đi do sự phình lên của các nền tảng ngoại. Điều này đã tạo ra áp lực vô hình buộc các doanh nghiệp trong nước phải thay đổi hoặc chịu cảnh “khoanh tay đứng nhìn”.

Ở góc nhìn vĩ mô hơn, với sự phát triển của công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) và big data (dữ liệu lớn), việc các nền tảng ngoại chiếm thị phần độc tôn đã vô tình đặt người dùng trong nước vào một nguy cơ rất lớn. Đó là khi mọi thói quen, hành vi hay sở thích cá nhân của người Việt đều được lưu trữ trên các cơ sở dữ liệu nước ngoài. Trong khi đó, có một khoảng trống khổng lồ về thông tin khách hàng đối với các công ty trong nước.

Nói một cách khác, Facebook, Google đang hiểu người Việt hơn cả chính người Việt. Sẽ rất nguy hiểm nếu những dữ liệu này rơi vào tay những kẻ có ý đồ xấu.

Điều này từng diễn ra ngay chính tại Mỹ khi nhiều cáo buộc cho thấy, Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống ở nước này. Công cụ mà người Nga sử dụng đến từ chính Facebook, nơi sở hữu lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dân Mỹ. Những dữ liệu này sau đó được dùng để dự đoán và tác động đến tâm lý cử tri nhằm phục vụ cho các mưu đồ chính trị.

Cùng với bài toán kinh tế, những lo ngại về chủ quyền quốc gia trên không gian mạng khiến nhu cầu xuất hiện của các mạng xã hội Việt Nam do chính người Việt phát triển đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Dù các dự án thành công chỉ là thiểu số, sự phát triển nhanh và mạnh mẽ của Zalo và Mocha là những minh chứng sống động cho khả năng giành giật thị trường của các mạng xã hội Việt Nam so với đối thủ nước ngoài. Tất nhiên, để có thể tiến xa hơn, các dự án mạng xã hội trong nước chắc chắn sẽ phải cần đến tầm nhìn định hướng và các quyết định đầu tư đúng đắn.

Đâu là cơ hội của các mạng xã hội Việt Nam?

Thực tế cho thấy, trong số các nước mà Facebook được phép hoạt động, Nga là quốc gia duy nhất mà mạng xã hội này không chiếm được thị phần đa số. Thay vào đó, phần lớn thị phần mạng xã hội tại Nga nằm trong tay VK (Vkontakte), một mạng xã hội do chính người Nga phát triển.

VK có khoảng 100 triệu người dùng thường xuyên tại Nga. Mạng xã hội này cũng phổ biến tại các nước thuộc khối Cộng đồng các Quốc gia độc lập (SNG) với tổng cộng khoảng 170 triệu người dùng.

Bài học thực tiễn từ VK cho thấy, các mạng xã hội nhỏ hơn hoàn toàn có cơ hội trong cuộc chiến với những người khổng lồ như Facebook hay Google. Tuy vậy, để có thể thành công, những mạng xã hội này phải giải được các bài toán mà những người khổng lồ như Facebook hay YouTube không thể giải được. Đó là các đặc trưng văn hóa, dân tộc riêng có của mỗi quốc gia.

Mỗi quốc gia, dân tộc sẽ có những luật lệ và tín ngưỡng riêng. Do đó, một mạng xã hội để phát triển ở quy mô toàn cầu cũng phải có cho mình những bộ lọc, có thể biến đổi linh hoạt tùy theo hệ thống pháp luật của từng nước.
Quan trọng hơn cả, thách thức lớn nhất cho sự tồn tại của các mạng xã hội Việt Nam chính là ở lý do tồn tại của chúng. Thực tế cho thấy, rất nhiều mạng xã hội Việt Nam ra mắt rất hoành tráng nhưng lại nhanh chóng biến mất dần chỉ sau một vài năm.

Lý do phổ biến nhất cho thất bại của các mạng xã hội Việt Nam bởi chúng đơn thuần chỉ là một bản sao của Facebook. Nếu chỉ là một bản sao, “kẻ thách thức” chắc chắn sẽ không bao giờ đủ sức cạnh tranh với các đối thủ sừng sỏ đến từ quốc tế.

Các mạng xã hội mới phải trả lời cho người dùng câu hỏi: “Chúng được sinh ra để làm gì?” và “Tại sao phải sử dụng chúng thay vì các mạng xã hội ra đời trước đó?”.

Để làm được điều này, các nền tảng mới phải giải quyết được vấn đề của chính những mạng xã hội hiện nay, đó là khả năng bảo mật thông tin người dùng, việc xác thực danh tính thành viên để kiểm soát tin tức giả mạo (fake news) và quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ bất hợp pháp.

Mạng xã hội mới cần có một triết lý riêng. Thay vì tuân theo luật chơi của người chủ mạng xã hội, nền tảng mới phải biến cuộc chơi thuộc về người dùng, khi đó người dùng sẽ là chủ thực sự của mạng xã hội, là đồng sở hữu với người sáng lập ra nó.

Trong một nền kinh tế số, các mạng xã hội sẽ không thể tồn tại và cạnh tranh với các sản phẩm ngoại khi hoạt động riêng lẻ. Do vậy, hơn lúc nào hết, để có thể thành công, các mạng xã hội cần phải có được một hệ sinh thái hỗ trợ. Đó phải là một hệ sinh thái các sản phẩm số của người Việt Nam.

Với những hành động quyết liệt của Bộ TT&TT nhằm thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái số Việt Nam, hy vọng trong vài năm nữa, các mạng xã hội trong nước sẽ dần trở thành sản phẩm được yêu thích của người Việt.

 
 
List comment
 
DrAid - Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam
icon

DrAid cho Covid-19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) - vừa được Hội đồng Khoa học Bộ Y tế nghiệm thu và đặc biệt kiến nghị nên sớm đưa vào sử dụng hàng ngày tại các bệnh viện.

 
Đối thoại Khoa học VinFuture: Cựu Cố vấn của Tổng thống Mỹ chia sẻ ‘bí kíp” phản ứng nhanh với Covid-19 của Anh, Mỹ, Israel
icon

Quỹ VinFuture vừa chính thức khởi động chuỗi chương trình Đối thoại Khoa học hàng tháng, bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2021 trên quy mô toàn cầu.

 
Hà Nội yêu cầu nhà mạng đảm bảo hạ tầng, đường truyền phục vụ học tập từ xa
icon

Sở TT&TT Hà Nội vừa đề nghị 9 doanh nghiệp viễn thông tiếp tục đảm bảo hạ tầng, đường truyền cung cấp dịch vụ ổn định, an toàn, đáp ứng nhu cầu làm việc trực tuyến, dạy - học từ xa, cùng nhu cầu thiết yếu khác cho người dân.

 
Học sinh, sinh viên Việt Nam lần đầu tham gia online thi thiết kế đồ họa thế giới
icon

Trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, sau ba mùa giải, lần đầu tiên cuộc thi Vô địch thiết kế đồ họa thế giới - ACAWC được tổ chức trực tuyến, với hơn 130 học sinh, sinh viên đến từ 30 trường trong cả nước tham gia.

 
Trung Quốc yêu cầu Big Tech phải mở cửa nền tảng
icon

Giới chức Trung Quốc tiếp tục đưa ra quy định buộc những ông lớn công nghệ như Alibaba hay Tencent phải bỏ chặn liên kết truy cập đến website khác trên nền tảng của mình.

 
 
Loại coin giảm giá 3.000% sau một phút
icon

Đồng tiền mã hóa CryptoHero có mức giảm đáng kể, lên đến 30 lần chỉ sau một phút. Nhiều nhà đầu tư cho rằng đây là một dự án lừa đảo.

Nhìn lại gần 10 năm Microsoft thâu tóm Nokia và những bí ẩn xoay quanh thuyết âm mưu 'con ngựa thành Troy'
icon

Bạn có biết rằng đã có một thuyết âm mưu điên rồ về thương vụ Nokia / Microsoft?

Facebook được lợi gì khi bạn đăng ảnh 'ngày ấy bây giờ'?
icon

Thử thách “tôi đã thay đổi ra sao” có thể là công cụ để Facebook thu thập dữ liệu khuôn mặt của người dùng.

Một 'cá voi Bitcoin' vừa thức giấc sau hơn 7 năm không giao dịch
icon

Một ví chứa gần 3.000 Bitcoin vừa được kích hoạt lại sau hơn 7 năm ngừng hoạt động. Số tài sản này tương đương 124,5 triệu USD so với thị giá hiện tại.

Dạy trên truyền hình theo hướng đa nền tảng mở thêm nhiều cơ hội học tập
icon

Dạy học trên truyền hình có thể tiếp cận với nhiều đối tượng, tạo cơ hội để các em học sinh có thêm điều kiện học tập. Trong bối cảnh dịch bệnh, cần được đẩy mạnh để kết hợp với học trực tuyến, hướng đến tất cả học sinh.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123