Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà

Sự xuất hiện của các mạng xã hội do người Việt làm chủ sẽ góp phần xây dựng nên một hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ Việt Nam, một phần quan trọng của nền kinh tế số.

2019 là một năm nở rộ của các mạng xã hội Việt Nam. Theo thống kê không chính thức của Bộ TT&TT, Việt Nam đang sở hữu 2 mạng xã hội lớn và 8 mạng xã hội nhỏ với số lượng người dùng khoảng 1 triệu người/mạng. Ngoài ra, còn có hơn 400 mạng xã hội dưới dạng các diễn đàn, forum.

Các mạng xã hội lớn do người Việt phát triển có thể kể tới như Zalo, Mocha, hay mới đây là Gapo, Lotus. Sự xuất hiện liên tiếp của các mạng xã hội Việt Nam trong năm qua cho thấy xu thế vùng lên mạnh mẽ của các nền tảng nội trước sức ép cạnh tranh đến từ các doanh nghiệp nước ngoài.

Theo số liệu của ANTS, trong năm 2018, hai “ông lớn” Google và Facebook hiện chiếm gần 70% thị phần quảng cáo số, tương đương 387 triệu USD doanh thu quảng cáo tại Việt Nam.

Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà
Mạng xã hội Việt Nam trong cuộc chiến giành người Việt trên sân nhà

Trong khi đó, các nền tảng quảng cáo trực tuyến trong nước như Admicro (VCCorp), Eclick (FPT Online), Adtima (Zing) và các báo điện tử, đài truyền hình... chỉ chia nhau 30% thị phần, tương ứng với 150 triệu USD còn lại.
Thực tế cho thấy, “miếng bánh” của các doanh nghiệp trong nước đang ngày một nhỏ đi do sự phình lên của các nền tảng ngoại. Điều này đã tạo ra áp lực vô hình buộc các doanh nghiệp trong nước phải thay đổi hoặc chịu cảnh “khoanh tay đứng nhìn”.

Ở góc nhìn vĩ mô hơn, với sự phát triển của công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) và big data (dữ liệu lớn), việc các nền tảng ngoại chiếm thị phần độc tôn đã vô tình đặt người dùng trong nước vào một nguy cơ rất lớn. Đó là khi mọi thói quen, hành vi hay sở thích cá nhân của người Việt đều được lưu trữ trên các cơ sở dữ liệu nước ngoài. Trong khi đó, có một khoảng trống khổng lồ về thông tin khách hàng đối với các công ty trong nước.

Nói một cách khác, Facebook, Google đang hiểu người Việt hơn cả chính người Việt. Sẽ rất nguy hiểm nếu những dữ liệu này rơi vào tay những kẻ có ý đồ xấu.

Điều này từng diễn ra ngay chính tại Mỹ khi nhiều cáo buộc cho thấy, Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống ở nước này. Công cụ mà người Nga sử dụng đến từ chính Facebook, nơi sở hữu lượng lớn dữ liệu cá nhân của người dân Mỹ. Những dữ liệu này sau đó được dùng để dự đoán và tác động đến tâm lý cử tri nhằm phục vụ cho các mưu đồ chính trị.

Cùng với bài toán kinh tế, những lo ngại về chủ quyền quốc gia trên không gian mạng khiến nhu cầu xuất hiện của các mạng xã hội Việt Nam do chính người Việt phát triển đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Dù các dự án thành công chỉ là thiểu số, sự phát triển nhanh và mạnh mẽ của Zalo và Mocha là những minh chứng sống động cho khả năng giành giật thị trường của các mạng xã hội Việt Nam so với đối thủ nước ngoài. Tất nhiên, để có thể tiến xa hơn, các dự án mạng xã hội trong nước chắc chắn sẽ phải cần đến tầm nhìn định hướng và các quyết định đầu tư đúng đắn.

Đâu là cơ hội của các mạng xã hội Việt Nam?

Thực tế cho thấy, trong số các nước mà Facebook được phép hoạt động, Nga là quốc gia duy nhất mà mạng xã hội này không chiếm được thị phần đa số. Thay vào đó, phần lớn thị phần mạng xã hội tại Nga nằm trong tay VK (Vkontakte), một mạng xã hội do chính người Nga phát triển.

VK có khoảng 100 triệu người dùng thường xuyên tại Nga. Mạng xã hội này cũng phổ biến tại các nước thuộc khối Cộng đồng các Quốc gia độc lập (SNG) với tổng cộng khoảng 170 triệu người dùng.

Bài học thực tiễn từ VK cho thấy, các mạng xã hội nhỏ hơn hoàn toàn có cơ hội trong cuộc chiến với những người khổng lồ như Facebook hay Google. Tuy vậy, để có thể thành công, những mạng xã hội này phải giải được các bài toán mà những người khổng lồ như Facebook hay YouTube không thể giải được. Đó là các đặc trưng văn hóa, dân tộc riêng có của mỗi quốc gia.

Mỗi quốc gia, dân tộc sẽ có những luật lệ và tín ngưỡng riêng. Do đó, một mạng xã hội để phát triển ở quy mô toàn cầu cũng phải có cho mình những bộ lọc, có thể biến đổi linh hoạt tùy theo hệ thống pháp luật của từng nước.
Quan trọng hơn cả, thách thức lớn nhất cho sự tồn tại của các mạng xã hội Việt Nam chính là ở lý do tồn tại của chúng. Thực tế cho thấy, rất nhiều mạng xã hội Việt Nam ra mắt rất hoành tráng nhưng lại nhanh chóng biến mất dần chỉ sau một vài năm.

Lý do phổ biến nhất cho thất bại của các mạng xã hội Việt Nam bởi chúng đơn thuần chỉ là một bản sao của Facebook. Nếu chỉ là một bản sao, “kẻ thách thức” chắc chắn sẽ không bao giờ đủ sức cạnh tranh với các đối thủ sừng sỏ đến từ quốc tế.

Các mạng xã hội mới phải trả lời cho người dùng câu hỏi: “Chúng được sinh ra để làm gì?” và “Tại sao phải sử dụng chúng thay vì các mạng xã hội ra đời trước đó?”.

Để làm được điều này, các nền tảng mới phải giải quyết được vấn đề của chính những mạng xã hội hiện nay, đó là khả năng bảo mật thông tin người dùng, việc xác thực danh tính thành viên để kiểm soát tin tức giả mạo (fake news) và quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ bất hợp pháp.

Mạng xã hội mới cần có một triết lý riêng. Thay vì tuân theo luật chơi của người chủ mạng xã hội, nền tảng mới phải biến cuộc chơi thuộc về người dùng, khi đó người dùng sẽ là chủ thực sự của mạng xã hội, là đồng sở hữu với người sáng lập ra nó.

Trong một nền kinh tế số, các mạng xã hội sẽ không thể tồn tại và cạnh tranh với các sản phẩm ngoại khi hoạt động riêng lẻ. Do vậy, hơn lúc nào hết, để có thể thành công, các mạng xã hội cần phải có được một hệ sinh thái hỗ trợ. Đó phải là một hệ sinh thái các sản phẩm số của người Việt Nam.

Với những hành động quyết liệt của Bộ TT&TT nhằm thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái số Việt Nam, hy vọng trong vài năm nữa, các mạng xã hội trong nước sẽ dần trở thành sản phẩm được yêu thích của người Việt.

 
 
List comment
 
Trung tâm công nghệ phòng chống Covid-19 Quốc gia sẽ là cái nôi cho các giải pháp công nghệ chống dịch
icon

Trung tâm công nghệ phòng chống Covid-19 Quốc gia ra đời với sứ mệnh cụ thể hoá quan điểm chỉ đạo về việc chuyển từ phòng ngừa sang tấn công Covid-19 bằng công nghệ và sẽ là cái nôi cho nhiều giải pháp mới.

 
Sắp thử nghiệm vòng tay thông minh “Make in Vietnam” hỗ trợ phòng, chống Covid-19
icon

Theo thông tin từ Trung tâm công nghệ phòng, chống dịch Covid-19 quốc gia, 2 loại vòng tay thông minh hỗ trợ quản lý người cách ly và sau cách ly do các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phát triển dự kiến được thử nghiệm trong tuần tới.

 
TikTok, WeChat chưa hoàn toàn yên ổn tại Mỹ
icon

Việc kinh doanh của TikTok và WeChat vẫn gặp rủi ro ngay cả khi Tổng thống Mỹ Joe Biden thu hồi sắc lệnh hành pháp nhằm vào các công ty này của ông Donald Trump.

 
Phiên đấu giá tác phẩm kỹ thuật số đầu tiên được tổ chức trên thế giới
icon

Trong phiên đấu giá do nhà Sotheby's ( New York, Mỹ) tổ chức ngày 10/6, sản phẩm sáng tạo nghệ thuật kỹ thuật số độc quyền (NFT) đầu tiên trên thế giới đã được bán với giá 1,47 triệu USD.

 
Tuyến cáp biển APG đã được sửa xong, 1 tháng nữa AAE-1 mới khôi phục
icon

Sáng nay 11/6, việc bảo trì để khắc phục lỗi dò nguồn trên nhánh S6 hướng Hong Kong (Trung Quốc) của tuyến cáp APG đã hoàn thành. Với sự cố xảy ra ngày 25/5 trên tuyến AAE-1, theo kế hoạch dự kiến 1 tháng nữa mới được sửa xong.

 
 
Những công nghệ sẽ xuất hiện tại EURO 2020
icon

Bên cạnh một số công nghệ như VAR, goal line, giải Vô địch Châu Âu EURO 2020 còn sử dụng công nghệ ảnh nhiệt hay sân khấu ảo cho lễ khai mạc.  

VAR là gì và nó được áp dụng ở Euro 2020 như thế nào?
icon

Euro 2020 sẽ là kỳ Euro đầu tiên áp dụng công nghệ VAR. Việc vận hành VAR sẽ theo những quy định mới nhất, ví dụ như luật bóng chạm tay trong vòng cấm.

Google, Facebook hỗ trợ 600 triệu USD cho báo chí: Chỉ là 'muối bỏ bể'?
icon

Facebook, Google chi hàng trăm triệu USD để hỗ trợ tòa soạn trên toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo báo chí cho rằng số tiền này chưa đủ để tạo ra hiệu ứng lâu dài.

Rủi ro Jeff Bezos phải đối mặt khi bay lên trời là gì?
icon

11 phút bay vào vũ trụ của tỷ phú Jeff Bezos không phải an toàn tuyệt đối với những người đang mong chờ những chuyến du lịch vào không gian.

Kế toán không còn trăn trở khi đã có hóa đơn điện tử an toàn MIFI
icon

Hóa đơn điện tử an toàn MIFI chính là lựa chọn an toàn và tối ưu tiện ích cho mọi kế toán, kể cả kế toán SMEs sở hữu một điều kiện công việc hạn chế nền tảng công nghệ phụ trợ.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123