Ông Trump có quyền cấm TikTok không?

Theo các chuyên gia, Tổng thống Mỹ không thể cấm TikTok một cách trực tiếp mà phải đi đường vòng.

Hôm 31/7, Tổng thống Trump nói trên chuyên cơ Không lực Một rằng ông có thẩm quyền để cấm TikTok, ứng dụng video ngắn của ByteDance Trung Quốc. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều chuyên gia cho rằng lệnh cấm như vậy cần tới nhiều thủ tục pháp lý và điều này không thực sự đạt mục đích cuối cùng của Tổng thống.

Mỹ chưa từng có tiền lệ trong việc cấm ứng dụng trên toàn quốc. Tuy nhiên, việc này không ngăn cản được ông Trump liên tục nói rằng sẽ có hành động với TikTok. Chính quyền Mỹ tìm cách leo thang căng thẳng với ByteDance từ đầu tháng 7 vì lo ngại tầm ảnh hưởng của chính phủ Trung Quốc với quản trị nội dung và dữ liệu người dùng của ứng dụng.

Theo Business Insider, không đơn giản để ban lệnh cấm hoàn toàn TikTok mà phải đi đường vòng. Dù vậy, tuyến đường vòng này có nguy cơ vi phạm Tu chính án I Hiến pháp Mỹ và không chắc có hiệu quả. Kyle Langvardt, Giáo sư Luật Đại học Detroit, khẳng định ông Trump không thể cấm TikTok nhưng có thể can thiệp sâu vào việc kinh doanh tới mức sau cùng, một ứng dụng nhái TikTok sẽ thay thế “bản gốc”.

Về mặt lý thuyết, cấm TikTok rất khó. Gỡ TikTok khỏi chợ ứng dụng Apple và Google sẽ ngăn lượt tải mới nhưng không ảnh hưởng tới hàng chục triệu người đang sử dụng tại Mỹ. Theo The Verge, một giải pháp khác là chặn kết nối giữa máy chủ TikTok và người dùng Mỹ ở cấp độ nhà mạng. Đây là phương thức mà chính phủ Trung Quốc dùng để chặn các nền tảng phổ biến như Facebook và Google. Điều này chưa từng có tiền lệ tại Mỹ.

Vậy, chính xác chính quyền Trump có thể làm gì với TikTok?

Mark Rasch, luật sư an ninh mạng, cựu công tố viên Bộ Tư pháp Mỹ, nhận xét do TikTok là một “ứng dụng”, không phải “sản phẩm” hay “công ty” theo định nghĩa truyền thống nên sẽ đặt ra thách thức thực tiễn nếu ông Trump muốn dùng sắc lệnh hành pháp hay chính sách an ninh quốc gia hiện hành.

Chính quyền Mỹ chưa bao giờ áp dụng sắc lệnh hành pháp hay chính sách an ninh quốc gia đối với một ứng dụng smartphone. Ba giáo sư luật trao đổi với Business Insider rằng do TikTok được xếp vào loại “phần mềm”, nền tảng sẽ được Tu chính án I bảo vệ. Do đó, cấm TikTok sẽ vi phạm hiến pháp, theo Giáo sư luật Eric Goldman tại Đại học Santa Clara.

Vì thế, ông Trump chỉ còn vài lựa chọn. Ban đầu, báo chí đưa tin chính quyền Mỹ cân nhắc sắc lệnh hành pháp để buộc ByteDance thoái vốn khỏi hoạt động của TikTok tại Mỹ. Điều này chỉ có thể thực hiện sau khi cuộc điều tra liên bang về rủi ro an ninh quốc gia của TikTok khép lại. Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) tiến hành điều tra từ cuối năm 2019, tập trung vào vụ ByteDance mua lại Musical.ly năm 2017. Bộ luật năm 1988 cho phép Tổng thống dẫn các phát hiện của CFIUS trong báo cáo làm lý do đóng cửa giao dịch kinh doanh nước ngoài của các công ty đang kinh doanh tại Mỹ.

 

Ông Trump đã 2 lần sử dụng quyền này để ngăn chặn các giao dịch mà trong đó doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc và Singapore muốn thôn tính công ty Mỹ. Năm 2019, CFIUS buộc công ty mẹ Trung Quốc của ứng dụng hẹn hò đồng tính Grindr phải bán nền tảng vì thương vụ này khi diễn ra không trình lên để CFIUS đánh giá.

Cho đến nay, CFIUS chưa công bố báo cáo về TikTok, song sắc lệnh hành pháp dựa trên các phát hiện ấy sẽ không thể là một lệnh cấm toàn quốc. Các chuyên gia dự đoán hai lựa chọn mà ông Trump có thể theo đuổi, có tác dụng tương đương lệnh cấm. Một là đưa TikTok và ByteDance vào danh sách cấm vận thương mại Entity List để cấm làm ăn với công ty Mỹ. Huawei và ZTE cũng có mặt trong danh sách sau khi Mỹ cáo buộc cả hai gián điệp thông qua sản phẩm của họ. Tuy nhiên, vì chưa có ứng dụng smartphone nào bị thêm vào ‘sổ đen’, việc thi hành lệnh cấm với TikTok không phải dễ và có khả năng bị xem là hành động chuyên quyền.

Phương án còn lại là mượn tới Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA), cho phép Tổng thống có quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, trong đó ông Trump có “thẩm quyền rộng lớn” để quản lý các giao dịch kinh tế quốc tế. Năm 2019, ông Trump đã sử dụng IEEPA để cho chính quyền can thiệp vào mọi hoạt động kinh doanh liên quan tới “dịch vụ hay công nghệ thông tin, truyền thông” đe dọa rủi ro không thể chấp nhận được đến an ninh quốc gia của Mỹ hay an ninh và an toàn của người Mỹ.

Điều đó có thể áp dụng cho TikTok. Song, Giáo sư Langvardt chỉ ra một đoạn trong IEEPA, nêu cụ thể Tổng thống không thể quản lý trao đổi “thông tin hay vật chất mang tính thông tin” giữa công ty Mỹ và công ty nước ngoài.

Lệnh cấm dù có khó khăn về mặt lý thuyết hay pháp lý, nó cũng gây nhiều bất lợi cho ByteDance. Nó dẫn tới việc ByteDance phải tìm người mua tiềm năng tại Mỹ để TikTok được tiếp tục hoạt động. Microsoft cũng mới xác nhận đang đàm phán mua hoạt động của TikTok tại 4 thị trường Mỹ, Canada, New Zealand và Australia. Ông Trump cho ByteDance hạn chót ngày 15/9 để bán mình cho một công ty Mỹ. Sau thời hạn này, Tổng thống nhấn mạnh chính quyền sẽ thực hiện các biện pháp để cấm ứng dụng tại Mỹ. Dù vậy, ông không thể giải thích rõ lệnh cấm sẽ hoạt động như thế nào.

Du Lam (Theo BI) 

Trung Quốc nổi giận vì Microsoft đàm phán mua TikTok

Trung Quốc nổi giận vì Microsoft đàm phán mua TikTok

Truyền thông Trung Quốc ví thương vụ Microsoft và TikTok như ‘cưỡng đoạt con khỏi vòng tay mẹ’, còn cư dân mạng nước này tức giận vì ByteDance ‘quỳ gối’ quá nhanh.

 
List comment
 
Quy hoạch thị trường dịch vụ chữ ký số: Vì sao cần?
icon

Trong bối cảnh cung – cầu mất cân đối, nảy sinh nhiều bất cập, thì quy hoạch là việc làm rất cần thiết và cấp bách để đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng tại Việt Nam.

 
Cuộc chiến không hồi kết giữa báo chí và Facebook, Google
icon

Từ lâu, sự tồn tại của Google, Facebook đã trở thành 'cái gai trong mắt' các kênh xuất bản tin tức truyền thống.

 
Ai hưởng lợi nếu Huawei sụp đổ?
icon

Bất ngờ vượt qua Samsung để trở thành nhà sản xuất smartphone lớn nhất thế giới trong quý II, tuy nhiên tập đoàn Trung Quốc có thể sớm “ngã ngựa”.

 
Tiết lộ cỗ máy cấy chip vào não người của Elon Musk
icon

Neuralink vừa có buổi giới thiệu trực tiếp cỗ máy phẫu thuật trong dự án cấy chip lên não người do công ty Neuralink của Elon Musk.

 
VNPT triển khai hạ tầng viễn thông – CNTT phục vụ kỳ họp Đại hội đồng AIPA - 41
icon

Từ ngày 8 – 10/9/2020, lần thứ ba Quốc hội Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch AIPA và tổ chức kỳ họp Đại hội đồng AIPA lần thứ 41 với chủ đề “Ngoại giao nghị viện vì Cộng đồng ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng”.

 
 
Apple thiết kế khẩu trang
icon

Bộ phận phát triển iPhone, iPad của Apple đã thiết kế mẫu khẩu trang đặc biệt cho nhân viên văn phòng và bán lẻ.  

Chưng hửng trước chiêu trò giảm giá ảo trong ngày 'siêu mua sắm 9/9'
icon

Việc nâng giá sản phẩm rồi hạ xuống để kích thích nhu cầu của người dùng đã xuất hiện tại Việt Nam trong nhiều năm. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được giải quyết triệt để.

VNPT đoạt quán quân giải thưởng tại IT World Awards 2020
icon

Giành được 10 giải thưởng CNTT trong nhiều lĩnh vực, VNPT trở thành doanh nghiệp Việt Nam có thành tích tốt nhất tại IT World Awards 2020 (Giải thưởng Công nghệ Thông tin Thế giới năm 2020).

Công cụ bẻ khóa Nintendo Switch được rao bán công khai tại Việt Nam
icon

Với mức giá dao động từ 800 ngàn đến 1,2 triệu đồng, thậm chí lên tới 2,5 triệu đồng áp dụng cho các mẫu mới chưa bao gồm công hàn mạch.

Samsung ngừng bán chip cho Huawei từ 15/9
icon

Do lệnh cấm của Mỹ, Samsung và các nhà sản xuất chip Hàn Quốc khác sẽ phải tạm dừng bán hàng cho Huawei.  

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123