Sự cố Y2K trở lại sau 20 năm

Nhiều hệ thống máy tính đã ngừng hoạt động trong ngày đầu năm mới do sự lười biếng trong việc khắc phục sự cố Y2K.

Cách đây hơn 20 năm, cả thế giới đồn thổi về "ngày tận thế năm 2000" và "sự cố Y2K" có thể khiến toàn bộ hệ thống máy tính sụp đổ, kéo theo nhiều hệ lụy như hệ thống giao thông đình trệ, các doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức chính phủ phải đóng cửa.

Nguyên nhân của Y2K đến từ cách lưu thời gian của máy tính. Cách đây hàng chục năm khi bộ nhớ còn đắt đỏ, các máy tính, vi mạch đồng hồ điện tử chỉ dùng 2 số cuối của năm thay vì 4 số để tiết kiệm dung lượng lưu trữ. Chẳng hạn như thay vì lưu 1998, máy tính ở thời điểm đó chỉ lưu đơn giản là 98.

Su co Y2K tro lai sau 20 nam hinh anh 1 Z10109012020.jpeg

Thế giới chạy đua với thời gian để nâng cấp hệ thống, lập trình lại phần mềm trước thời khắc bước sang năm 2000. Ảnh: Bloomberg.

Mọi thứ diễn ra bình thường trong thập kỷ 1960, 1970 nhưng đến cuối những năm 1990, các lập trình viên nhận ra máy tính không thể phân biệt năm 1900 với 2000 vì chúng đều có 2 số cuối là 00. Khi chuyển giao sang thế kỷ mới, mọi hoạt động sử dụng máy tính và vi mạch đồng hồ điện tử sẽ bị đảo lộn.

Hàng triệu người đã tham gia vào chiến dịch chạy đua để sửa lỗi hệ thống máy tính. Các lập trình viên có 2 lựa chọn để tránh sự cố Y2K: viết lại toàn bộ phần mềm, hoặc sử dụng phương pháp nhanh chóng hơn có tên windowing.

Theo NewScientist, cách này sử dụng phần mềm xử lý để máy tính hiểu giá trị từ 00 đến 19 là năm 2000 đến 2019, còn lại là của thế kỷ trước. Vào năm 1999, có đến 80% máy tính sử dụng phương pháp này vì nhanh chóng, chi phí thấp. Các lập trình viên cho rằng chúng sẽ hỏng hoặc được nâng cấp trong 20 năm tới.

Su co Y2K tro lai sau 20 nam hinh anh 2 Z09909012020.jpg

Bước sang năm 2020, những hệ thống khắc phục sự cố Y2K bằng phương pháp "chữa cháy" sẽ gặp lỗi. Ảnh: Getty Images.

Để lấy số 19, các lập trình viên chọn điểm chính giữa trong một thế kỷ tính từ năm 1970. Nhiều ngôn ngữ lập trình và máy tính chọn mốc thời gian đầu tiên để tính ngày giờ là 1/1/1970, còn gọi là "giờ Unix".

"Khắc phục lỗi trên những hệ thống cũ là cơn ác mộng bởi không phải ai viết ra mã vẫn còn sống. Các lập trình viên không nghĩ rằng hệ thống của họ vẫn được sử dụng đến năm 2020", Paul Lomax - kỹ sư từng khắc phục sự cố Y2K cho Vodafone, chia sẻ.

Đến thời khắc bước sang 2020, các máy tính sử dụng windowing để khắc phục Y2K đã bị lỗi vì không thể phân biệt số 20 là năm 1920 hay 2020.

Theo ghi nhận, một số hóa đơn tiền điện ghi ngày xuất là 1/1/1920, trong khi hàng chục nghìn máy bán vé đỗ xe tại Mỹ đã từ chối thanh toán bằng thẻ tín dụng vì sai ngày.

Su co Y2K tro lai sau 20 nam hinh anh 3 Z10209012020.jpeg

Một hóa đơn tiền điện ghi ngày xuất là 1/1/1920. Ảnh: @lippard/Twitter.

Tại Ba Lan, hàng nghìn máy tính tiền của công ty Novitus không thể in hóa đơn do sự cố tương tự. WWE 2K20, tựa game đấu vật cũng ngừng hoạt động trong ngày đầu năm mới, rất may khi nhà phát hành 2K Sports đã tung ra bản sửa lỗi sau đó.

Nhà phát triển phần mềm thu thập lỗi máy tính Splunk đã nhận biết điều này từ tháng 11/2019 và khắc phục sau đó một tuần nên người dùng không bị ảnh hưởng.

Su co Y2K tro lai sau 20 nam hinh anh 4 Z10309012020_2.gif

Tựa game WWE 2K20 không thể chơi được do sự cố "hậu" Y2K. Ảnh: wLEGACYinc/YouTube.

Nhiều phần mềm và hệ thống máy tính tại các cơ sở y tế cũng bị ảnh hưởng bởi sự cố "hậu" Y2K. Trả lời phỏng vấn, hãng phát triển phần mềm y tế McKesson khẳng định không nhận được thông tin gì.

Có nhiều cách để khắc phục sự cố này: viết lại mã phần mềm, nâng cấp hệ thống mới hoặc... sử dụng windowing để "chữa cháy" thêm vài chục năm.

Sau đây 18 năm, một sự cố tương tự sẽ xảy ra khi các hệ thống sử dụng hệ số nhị phân 32-bit để lưu thông tin sẽ ngừng hoạt động, lý do vì "giờ Unix" vượt giá trị giới hạn vào 3 giờ 14 phút 8 giây ngày 19/1/2038. Sự cố này còn hơn 18 năm mới xảy ra, trong khi nhiều máy tính hiện đã chuyển sang hệ thống 64-bit cho phép lưu trữ thời gian đến 292 tỷ năm.

 
 
List comment
 
Nếu xuất hiện vào thập niên 80, những ứng dụng online phổ biến nhất thế giới sẽ có diện mạo ra sao?
icon

Chắc chắn những ứng dụng này sẽ mang phong cách cổ điển một chút, retro một chút chứ không còn tối giản, tinh tế như hiện nay nữa.

 
Ông Trump cùng lúc bị “tuýt còi” trên cả Facebook, Twitter
icon

Các bài viết và quảng cáo của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên Twitter, Facebook đều bị “gắn cờ” hoặc gỡ bỏ.  

 
11 Apple Store tại Mỹ đóng cửa do số ca Covid-19 tại Mỹ tăng trở lại
icon

Apple cho biết sẽ đóng cửa 11 Apple Store một lần nữa sau khi số ca nhiễm Covid-19 tại Mỹ có xu hướng tăng trở lại.  

 
Thêm 2 nền tảng “Make in Vietnam” hỗ trợ đẩy nhanh chuyển đổi số tại Việt Nam
icon

Nền tảng chuyển đổi giọng nói tiếng Việt thành văn bản VAIS và nền tảng giọng nói nhân tạo tiếng Việt tự nhiên Vbee là 2 nền tảng số “Make in Vietnam” được Bộ TT&TT chọn giới thiệu nhằm góp phần thực hiện chương trình chuyển đổi số quốc gia.

 
Phát huy vai trò của bưu điện trong chính quyền điện tử
icon

Mạng lưới bưu điện đã thể hiện rõ vai trò cánh tay nối dài của các cơ quan hành chính nhà nước. Mục tiêu xa hơn nữa, bưu điện sẽ là nhân tố tích cực và quan trọng của chính quyền điện tử, chính phủ điện tử.

 
 
Dịch vụ bưu chính - hành chính công: “Điểm cộng” của bưu điện
icon

Những người dân sử dụng dịch vụ bưu chính – hành chính công đều bày tỏ sự hài lòng, tin tưởng, yên tâm cao. Bản thân những nhân viên bưu điện cũng cảm thấy yêu nghề hơn khi đem lại thêm niềm vui cho mọi người.

Bắt đầu sửa cáp quang biển APG từ ngày 29/6
icon

Sự cố xảy ra ngày 30/4/2020 trên nhánh S1.9 của tuyến cáp quang biển APG sẽ được sửa từ ngày 29/6/2020. Tuy nhiên, lịch sửa đoạn S1.7 của tuyến này chưa có nên đến cuối tháng 6/2020 vẫn chưa thể khôi phục hoàn toàn dung lượng cáp APG.

Dịch vụ bưu chính - hành chính công: Cánh tay nối dài của các sở, ngành
icon

Không chỉ giúp người dân, doanh nghiệp gia tăng sự hài lòng khi làm thủ tục hành chính (TTHC), sự tham gia của mạng lưới bưu điện còn giúp các sở, ban, ngành giảm áp lực lớn trong công việc, tăng hiệu quả dịch vụ hành chính công.

Tặng 6 tháng sử dụng data miễn phí khi đăng ký gói cước C120 của MobiFone
icon

Nằm trong chuỗi chương trình #MobiFoneChiaSe, MobiFone không chỉ đem đến những gói cước hấp dẫn, giúp các thuê bao duy trì kết nối thông suốt, trải nghiệm lướt mạng tốc độ cao với chi phí ưu đãi mà còn dành tặng thêm 6 tháng sử dụng data miễn phí.

Chiến tranh công nghệ Mỹ Trung nguy hiểm hơn cả Covid-19
icon

Covid-19 đang càn quét trên toàn cầu, song nguy cơ thiệt hại vì thương chiến công nghệ Mỹ - Trung mới khiến Chủ tịch Phòng thương mại châu Âu tại Trung Quốc “tỉnh dậy trong đêm”.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123