Trung Quốc điều tra Alibaba: Bài học cho Jack Ma và những ‘trai hư’ công nghệ

Trong mắt nhà quản lý và chính quyền Trung Quốc, chỉnh đốn hành vi và chỉ lối đi đúng cho các hãng công nghệ quan trọng không kém gì nhau.  

Trung Quốc điều tra Alibaba: Bài học cho Jack Ma và những ‘trai hư’ công nghệ

“Lời nói chẳng mất tiền mua”, có lẽ Jack Ma, nhà sáng lập Alibaba, đã quên mất câu tục ngữ này khi đứng trên sân khấu hội nghị ngày 24/10 tại Thượng Hải. Tại đây, ông chỉ trích hệ thống quy định cản trở đổi mới và phải cải cách để thúc đẩy tăng trưởng. Bài phát biểu “thẳng như ruột ngựa” của ông, theo nguồn tin của Reuters, chính là nguồn cơn cho một chuỗi sự kiện vô tiền khoáng hậu với Alibaba và Ant Group.

Cảm thấy phẫn nộ vì bị “vỗ mặt”, nhà chức trách và chính quyền Trụng Quốc quyết định phải kìm cương đế chế của Jack Ma, bắt đầu từ việc hủy vụ IPO lịch sử của Ant Group tại Thượng Hải và Hồng Kông khi chỉ còn 2 ngày. Hai nguồn tin thân cận cho hay họ bối rối khi biết về giọng điệu bài phát biểu mà Jack Ma muốn truyền đạt, dù bản thân Jack Ma không nhận ra tác động từ những lời nói của mình.

Họ gợi ý ông chủ 56 tuổi nên dịu giọng do hội nghị có sự tham dự của một vài quan chức tài chính cao cấp nhất của Trung Quốc song ông từ chối và tin rằng có thể nói bất kỳ điều gì mà ông muốn.

Đây chính là tính toán sai lầm.

Một nguồn tin mô tả bài phát biểu hôm đó của Jack Ma như “đấm vào mặt” các quan chức. Cơ quan quản lý bắt đầu tập hợp báo cáo về cách Ant dùng các sản phẩm tài chính kỹ thuật số, báo cáo về phản ứng của công chúng trước phát ngôn của Jack Ma và nộp lên những nhân vật cao cấp, trong đó có Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Dường như báo cáo cho thấy công chúng phản hồi tiêu cực với Jack Ma.

Sau đó, các lãnh đạo quan tâm hơn và yêu cầu điều tra toàn diện hoạt động kinh doanh của Ant Group, dẫn tới việc hủy bỏ IPO. Lẽ ra, Jack Ma đã có thể bỏ túi thêm ít nhất 27 tỷ USD nếu IPO diễn như suôn sẻ.

Mới đây nhất, Trung Quốc tuyên bố điều tra chống độc quyền đối với Alibaba. Đây là vụ điều tra chống độc quyền đầu tiên vào một công ty công nghệ lớn của Trung Quốc. Theo Financial Times, cuộc điều tra đánh dấu hành động quyết liệt nhất của nhà chức trách nhằm xử lý quyền lực ngày một lớn của các hãng công nghệ nước này. Scott Yu, chuyên gia chống độc quyền tại hãng luật Zhong Lun, cho rằng kịch bản xấu nhất là Alibaba có thể bị phạt tối đa 10% doanh thu năm 2019.

Jack Ma, một cựu giáo viên tiếng Anh, là niềm tự hào quốc gia với những thành công của mình. Jack Ma là một trong những người tiên phong của Internet Trung Quốc, xây dựng nên đế chế thương mại điện tử Alibaba và gã khổng lồ fintech Ant.

 

Một trong các mục tiêu của chính phủ Trung Quốc năm nay là củng cố khu vực tài chính, thắt chặt quy định giám sát để ngăn ngừa rủi ro mang tính hệ thống trong nền kinh tế bị ảnh hưởng vì dịch bệnh. Trước bài phát biểu của Jack Ma, nhà chức trách đã dần tăng cường theo dõi Ant, nền tảng công nghệ phát triển mạnh mẽ với các dịch vụ tài chính nhưng không bị trói buộc bằng thủ tục ngân hàng đắt đỏ.

Theo Reuters, bài phát biểu ngày 24/10 chỉ là giọt nước tràn ly, châm ngòi cho cuộc leo thang lớn. Cơ quan quản lý hành động nhanh hơn sau khi nhận chỉ thị viết tay từ các quan chức, bao gồm Phó Thủ tướng Lưu Hạc, cố vấn kinh tế thân tín của Chủ tịch Tập Cận Bình. Họ nhanh chóng công bố quy định mới với cho vay vi mô, trực tiếp ảnh hưởng tới Ant. Sau đó, Jack Ma và hai lãnh đạo Ant khác bị triệu tập đến cuộc họp hiếm hoi với 4 cơ quan chức năng.

Từ tháng 9 tới nay, giá trị vốn hóa của Alibaba đã bay mất 140 tỷ USD, tương đương 17%. Jack Ma cũng biến mất trước mắt công chúng. Theo nguồn tin của Bloomberg, đây là lời cảnh báo rằng Bắc Kinh đã mất kiên nhẫn với sức mạnh ngoại cỡ của các ông lớn công nghệ, ngày càng được xem là nguy cơ đối với ổn định tài chính và chính trị mà Chủ tịch Tập Cận Bình xem trọng hàng đầu.

Từng được xem là động lực thúc đẩy thịnh vượng kinh tế và biểu tượng sức mạnh công nghệ của đất nước, Alibaba của Jack Ma, Tencent của Ma Huateng… nay trở thành nghi phạm sau khi có được hàng trăm triệu người dùng và gây ảnh hưởng lên gần như mọi mặt đời sống. Rana Mitter, Giáo sư chuyên về chính trị Trung Quốc tại Đại học Oxford, nhận định: “Đảng cầm quyền Trung Quốc đang muốn làm rõ rằng Ma không thể nhiều quyền lực hơn chính quyền. Song họ cũng muốn thể hiện Trung Quốc là nơi làm ăn tốt, đồng nghĩa với Đảng phải cho thấy các doanh nhân có thể thành công”.

Đế chế của Jack Ma đang rơi vào khủng hoảng. Các giám đốc cao cấp trở thành một phần của “đội đặc nhiệm” gần như phải tiếp xúc hàng ngày với nhà giám sát. Trong khi đó, các nhà quản lý như Ủy ban Điều tiết Ngân hàng và Bảo hiểm đang cân nhắc xem Ant Group nên từ bỏ kiểm soát mảng kinh doanh nào để ngăn chặn rủi ro cho nền kinh tế. Những thay đổi trong quy định gần đây khiến cánh cửa IPO trước năm 2020 của Ant trở nên hẹp lại.

Theo Andrew Polk, đồng sáng lập công ty nghiên cứu kinh tế Trivium China, chính phủ Trung Quốc muốn nhắc nhở lứa doanh nhân tiếp theo: “Bạn có thể giàu có, sở hữu công ty hùng mạnh song phải chơi theo luật của chúng tôi”.

Còn theo Nina Xiang, nhà sáng lập nền tảng truyền thống China Money Network, nỗ lực chống độc quyền của Trung Quốc giống với việc phụ huynh đang dạy dỗ một đứa trẻ hành xử không đúng mực. Nó có yếu tố của chính sách kinh tế quốc gia, một phần nhằm “chỉnh đốn hành vi”, duy trì trật tự thị trường và khuyến khích đổi mới chiến lược. Điều khiến cho các nhà quản lý chuyển hướng có thể không phải vì tình trạng lạm dụng độc quyền ngày càng tệ hơn thời gian gần đây mà là vì các hãng công nghệ đã đi sai hướng. Dưới con mắt của cơ quan chống độc quyền và Chính phủ, chỉnh đốn hành vi và chỉ lối đi đúng cho các hãng công nghệ quan trọng không kém gì nhau.

Du Lam (Tổng hợp)

Vì sao Trung Quốc ‘sờ gáy’ Alibaba?

Vì sao Trung Quốc ‘sờ gáy’ Alibaba?

Quyết định mở cuộc điều tra chống độc quyền Alibaba của nhà chức trách Trung Quốc khiến nhiều người bất ngờ.   

 
List comment
 
DrAid - Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam
icon

DrAid cho Covid-19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) - vừa được Hội đồng Khoa học Bộ Y tế nghiệm thu và đặc biệt kiến nghị nên sớm đưa vào sử dụng hàng ngày tại các bệnh viện.

 
Đối thoại Khoa học VinFuture: Cựu Cố vấn của Tổng thống Mỹ chia sẻ ‘bí kíp” phản ứng nhanh với Covid-19 của Anh, Mỹ, Israel
icon

Quỹ VinFuture vừa chính thức khởi động chuỗi chương trình Đối thoại Khoa học hàng tháng, bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2021 trên quy mô toàn cầu.

 
Grab mở lại dịch vụ giao đồ ăn, đi chợ hộ tại Hà Nội từ 17/9
icon

Người dùng tại Hà Nội có thể đặt hàng trên ứng dụng Grab từ 9h00 sáng ngày 17/9 với 3 dịch vụ GrabFood, GrabMart và GrabExpress Siêu tốc.

 
Mở rộng, thử nghiệm điểm đo tốc độ Internet i-Speed tại nước ngoài
icon

Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) đang phối hợp cùng NetNam triển khai thử nghiệm 2 điểm đo i-Speed đặt tại Singapore và HongKong. Việc đo tại 2 điểm này sẽ phản ánh khách quan hơn tốc độ kết nối Internet quốc tế của Việt Nam.

 
Đề xuất cho shipper công nghệ tại Hà Nội hoạt động trở lại
icon

Sở GTVT Hà Nội đề xuất cho shipper của các ứng dụng được phép hoạt động trở lại từ 9h00 - 21h00 hàng ngày trong phạm vi vùng xanh để vận chuyển bưu phẩm, hàng hóa thiết yếu. 

 
 
Tưởng nhớ 'xanh': Con cháu quét mã QR để ‘nhận mặt’, thắp hương và dâng hoa online cho tổ tiên
icon

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng nếu chẳng may hệ thống QR bị lỗi, người quét mã sẽ không thể 'nhận mặt' người thân quá cố.

Cửa hàng điện máy, điện thoại mở cửa trở lại, tối đa không quá 5 người và tuân thủ 5K
icon

Thế Giới Di Động, Điện máy Xanh mở cửa trở lại ở các quận vùng xanh ở TP.HCM, với những điều kiện an toàn kèm theo.  

Quán ăn, nhà sách tại Hà Nội bắt buộc phải tạo điểm quét mã QR khi mở cửa
icon

Từ 12h ngày 16/9, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, văn phòng phẩm, sửa chữa điện tử… tại 19 quận, huyện, thị xã của Hà Nội được hoạt động. Tuy nhiên, các điểm này bắt buộc phải tạo điểm quét mã QR khi mở cửa.

Tập đoàn công nghệ Việt duy nhất được tôn vinh là doanh nghiệp trách nhiệm Châu Á 2021
icon

G-Group là tập đoàn công nghệ Việt duy nhất được vinh danh với giải thưởng “Doanh nghiệp trách nhiệm châu Á 2021” tại hạng mục “Thúc đẩy xã hội” do Enterprise Asia trao tặng.

Grab, Gojek, be... đồng loạt mở giao hàng liên quận tại TP.HCM
icon

Grab, Gojek, be, Shopee Food đồng loạt mở lại các dịch vụ giao hàng, đồ ăn và đi chợ hộ giữa các quận tại TP.HCM khi thành phố cho phép shipper giao liên quận từ ngày 16/9.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123