Ai đẩy trẻ vào con đường nghiện màn hình?

Người lớn thường đổ lỗi cho trẻ em khi chúng suốt ngày chúi đầu vào điện thoại, máy tính, tivi. Tuy nhiên, trách nhiệm thật sự thuộc về ai?

Bố mẹ của An gọi con vào bàn ăn cơm 5 lần trước khi mẹ cậu ra khỏi bếp, đi vào phòng và tắt máy tính. Như thường lệ, cậu bé òa khóc và giận dữ. Như nhiều phụ huynh khác, bố mẹ đổ lỗi cho An vì dành quá nhiều thời gian xem các loại máy móc.

Ai đẩy trẻ vào con đường nghiện màn hình?
Trẻ từ 2 tuổi đã có thể nghiện màn hình. (Ảnh: Internet)

Con nghiện màn hình không chỉ là lo lắng của gia đình An mà còn của vô số gia đình khác trên toàn thế giới. Dịch Covid-19 buộc bố mẹ, con cái phải ở nhà làm việc, học tập trực tuyến càng làm nỗi lo ấy trở nên sâu sắc hơn. Nghiên cứu của tác giả Boutaina Zemrani và đồng nghiệp chỉ ra tại Italy, thời gian sử dụng màn hình tăng khoảng 4,8 tiếng/ngày với tất cả trẻ em. Ba tháng sau đợt phong tỏa đầu tiên, 37% trẻ em dành hầu hết thời gian thức trước màn hình.

Ngày nay, nhiều trẻ em thà ngồi hàng giờ với điện thoại còn hơn nói chuyện với mọi người và làm những công việc hàng ngày. Một khảo sát trực tuyến diễn ra từ 11 đến 16/1/2018 của Morning Consult với sự tham gia của 2.201 người trưởng thành Mỹ chỉ ra 77% nhận thấy nghiện màn hình ở trẻ là một vấn đề đáng quan ngại. 66% đổ lỗi cho bố mẹ, 13% chĩa mũi dùi vào truyền thông, 10% cho rằng trách nhiệm là của nhà sản xuất.

Như vậy, cuối cùng ai đã đẩy con trẻ vào con đường nghiện màn hình?

Lỗi ở phụ huynh

Theo Tiến sỹ Michael Rich, Giám đốc sáng lập Trung tâm Truyền thông và Sức khỏe nhi tại Bệnh viện Nhi Boston (Mỹ), phụ huynh có quyền và trách nhiệm kiểm soát việc sử dụng các phương tiện điện tử của con.

Trong kỷ nguyên công nghệ, thiết bị điện tử cùng với kho tàng nội dung giải trí vô tận trở thành “vú em” trông con cho nhiều phụ huynh. Trupti, 8 tuổi, bận rộn xem đủ loại chương trình trên iPad, điện thoại, laptop. Trupti là con của hai vợ chồng công chức bận rộn. Sau giờ học, em phải chờ mẹ đến đón và thiết bị điện tử giúp em giết thời gian. Mẹ của Trupti thừa nhận con của mình luôn “cắm mặt” vào điện thoại giống bạn bè đồng trang lứa song không có cách nào vì hai vợ chồng đều phải làm việc từ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều.

Ai đẩy trẻ vào con đường nghiện màn hình?
Cha mẹ là tấm gương của con cái. (Ảnh: Internet)

Trẻ em bắt chước rất nhanh những gì chúng quan sát được. Không phải ngẫu nhiên mà chúng lại thích thú với màn hình đến vậy. Mukta Puntambekar, Giám đốc Trung tâm phục hồi chứng năng Muktangan (Ấn Độ), cho rằng sự ám ảnh với thiết bị ở trẻ xuất hiện từ sớm, ngay cả một đứa trẻ 2 tuổi cũng có thể nghiện, chủ yếu là do bố mẹ. “Tôi chứng kiến nhiều phụ huynh trẻ tuổi vừa cho con ăn vừa cho xem video trên iPad hay điện thoại. Từ đó, nếu không được xem, trẻ sẽ không chịu ăn”. Sau này, trẻ có thể đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Một trường hợp khác là cô bé 12 tuổi nhìn thấy mẹ của mình suốt ngày nói chuyện điện thoại và bắt đầu làm theo mẹ của mình. Chỉ cần ra ngoài và nhìn quanh, bạn có thể thấy không ít người lớn cũng dán mắt vào chiếc điện thoại của mình, dù đang cho trẻ chơi ngoài công viên, đi ăn, mua sắm. Trẻ nhìn thấy và trở thành người giống như vậy.

Chuyên gia tâm lý học Seema Darode với hơn 25 năm kinh nghiệm cũng tin rằng phụ huynh gánh trách nhiệm lớn trong chuyện con nghiện màn hình. “Chúng tôi nhìn thấy nhiều gia đình có 1 hoặc 2 con. Bố mẹ làm việc và con cái ở nhà một mình hoặc với ông bà. Đứa trẻ không còn lựa chọn nào khác ngoài Internet và thiết bị. Chúng cảm thấy thoải mái hơn khi lên mạng xã hội hay chơi game”.

 

Một số phụ huynh khác không nhận ra việc chiều con là làm hư con. Khi trẻ mè nheo muốn có thiết bị điện tử cho bằng bạn bằng bè, họ cũng đồng ý. Dù ban đầu, họ đưa thiết bị cho con để giữ liên lạc, về sau chúng trở nên phụ thuộc vào điện thoại. Nandini Charles, Hiệu trưởng trường Vikhe Patil Memorial (Ấn Độ) khuyên cha mẹ nên nhắc nhở con không dùng điện thoại sau 8 giờ tối.

Trách nhiệm của các hãng công nghệ

Ai đẩy trẻ vào con đường nghiện màn hình?
Nhà sản xuất cũng có lỗi khi trẻ nghiện màn hình. (Ảnh: QZ)

Adam Alter, tác giả cuốn “Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked” (tạm dịch: Không thể cưỡng lại: Sự trỗi dậy của kinh doanh và công nghệ gây nghiện giữ chân chúng ta), đổ lỗi chứng nghiện màn hình ở trẻ cho các hãng công nghệ. Ông đưa ra nhiều lập luận hợp lý về cách các hãng công nghệ lớn vận dụng những nguyên tắc tâm lý học để bảo đảm người dùng dành thời gian cho thiết bị nhiều nhất có thể. Sau tất cả, chúng ta càng xem nhiều, họ càng kiếm được nhiều tiền.

Hiểu biết sâu sắc của ông Alter về tâm lý học của các doanh nghiệp công nghệ vô cùng ấn tượng nhưng đồng thời cũng đáng sợ. Các hãng công nghệ hầu như không quan tâm tới trách nhiệm của mình đối với những hành vi có vấn đề của người dùng.

Ông Alter mô tả 5 kỹ thuật mà doanh nghiệp công nghệ dùng để giữ chân người dùng. Một trong số đó là kỹ thuật “chi viện” mà các sòng bài hay sử dụng để khiến bạn phải quay lại máy đánh bạc. Đôi khi con bạc sẽ thắng, chỉ là không biết khi nào. Kỹ thuật này khiến cho rất khó để ngăn chặn hay loại bỏ một hành vi nào đó. Chẳng hạn, chờ đợi một ai đó phản hồi trên các bài viết Facebook mang đến cảm giác được “thưởng”.

Một kỹ thuật khác là “không có điểm dừng”. Trước đây, chúng ta thường gấp cuốn sách lại sau khi đọc hết chương hoặc xem xong tập phim nào đó và chờ thêm một tuần nữa để xem tập mới. Ngày nay, công nghệ không có điểm dừng như vậy. Bạn không thể kéo xuống cuối cùng của một Bảng tin Facebook vì nó luôn tự động làm mới. Tập phim Netflix hay video YouTube tiếp theo sẽ tự động phát. Trẻ cũng vì thế bị cuốn theo mà “không có điểm dừng”.

Các mục tiêu ảo như đếm bước chân hàng ngày của vòng đeo tay Fitbit hay thu thập vật phẩm trong game cũng là một điểm gây nghiện, buộc người dùng phải quay lại hàng ngày. Bên cạnh đó, những nội dung nối tiếp nhau khiến bạn không thể chờ đợi mà phải vào xem ngay để tìm ra vấn đề nằm ở đâu thay vì chờ đợi. Đây cũng là kỹ thuật mà các hãng công nghệ vận dụng.

David Greenfield, nhà sáng lập Trung tâm Nghiện Internet và Công nghệ (Mỹ), cho rằng smartphone nên có cảnh báo: “Công nghệ có thể gây nghiện và phân tâm”. Các nhà sản xuất điện thoại di động, cung cấp dịch vụ dữ liệu và Internet có trách nhiệm hướng dẫn người dùng. Theo Adam Alter, Giáo sư Tiếp thị Đại học New York, doanh nghiệp nên làm nhiều hơn để chống lại sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử. Chính phủ cũng nên can thiệp bằng cách thay đổi hành vi của các công ty.

Ai là người phải chịu trách nhiệm khi trẻ nghiện màn hình? Tất cả đều có lỗi và cùng có nghĩa vụ phải giải quyết vấn đề. Phụ huynh, nhà trường, doanh nghiệp cần chung tay xử lý “đại dịch” này vì nó có thể gây tổn hại đến trí tuệ và sức khỏe của trẻ em. Công nghệ và màn hình chỉ có lợi nếu được sử dụng hợp lý.

Du Lam

9 biểu hiện của một đứa trẻ nghiện màn hình

9 biểu hiện của một đứa trẻ nghiện màn hình

Làm cách nào để biết con của bạn có nghiện màn hình hay không? Có phải chỉ cần dựa vào thời gian trẻ xem tivi, YouTube hay chơi game?

Chủ đề :
 
List comment
 
G-Group triển khai ứng dụng công nghệ hỗ trợ hoạt động phòng chống Covid-19
icon

Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, Tập đoàn Công nghệ G-Group đã chủ động phối hợp cùng các lực lượng tuyến đầu, quyết liệt và nhanh chóng đưa nhiều giải pháp công nghệ vào hoạt động phòng chống dịch, chung tay hỗ trợ công tác chung của Chính phủ.

 
DrAid - Công cụ sàng lọc và tiên lượng điều trị Covid-19 ứng dụng AI đầu tiên tại Việt Nam
icon

DrAid cho Covid-19 - sản phẩm ứng dụng Trí tuệ nhân tạo của Công ty Cổ phần VinBrain (thuộc Tập đoàn Vingroup) - vừa được Hội đồng Khoa học Bộ Y tế nghiệm thu và đặc biệt kiến nghị nên sớm đưa vào sử dụng hàng ngày tại các bệnh viện.

 
GapoWork ra mắt tính năng họp nhóm online Zoom cho doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và trường học
icon

Nền tảng làm việc và giao tiếp cho doanh nghiệp GapoWork vừa công bố hợp tác tích hợp toàn diện với nền tảng họp trực tuyến Zoom tại thị trường Việt Nam và sẽ tài trợ miễn phí tài khoản Zoom cho 1.000 trường học trên toàn quốc.

 
Bức thư sai tên gửi Thống đốc ngân hàng Timor và hành trình 9 năm của Viettel tại quốc gia trẻ nhất Đông Nam Á
icon

Trong suốt chặng đường 9 năm, Telemor có sứ mệnh rất rõ ràng là đem đến cuộc sống tốt hơn cho người dân Đông Timor.

 
MobiFone Meeting - Họp trực tuyến dễ dàng, hiệu quả mùa giãn cách
icon

Giữa bối cảnh dịch bệnh, các ứng dụng họp trực tuyến đắt khách bởi sự tiện lợi, hiệu quả, giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp. Trong đó, giải pháp hội nghị trực tuyến MobiFone Meeting tạo sức hút với nhiều ưu điểm nổi trội về công nghệ.

 
 
21 thanh niên vào rừng nhậu rồi khoe trên Facebook, bị phạt 210 triệu đồng
icon

Thời điểm Long An đang thực hiện giãn cách xã hội, 21 thanh niên rủ nhau vào rừng mở tiệc ăn nhậu rồi còn khoe trên Facebook, vụ việc đã khiến nhóm bị xử phạt 210 triệu đồng vì những hành vi vi phạm.

TikToker khoe dùng thẻ cán bộ để đi loanh quanh Hà Nội khi giãn cách
icon

Với tấm thẻ màu đỏ có dòng chữ 'thẻ cán bộ' trong tay, chủ tài khoản TikTok P.N.T cho biết mình có thể đi loanh quanh Hà Nội khi có chốt kiểm soát dịch.

'Chúng tôi đang chạy đua từng ngày để Việt Nam tự chủ vắc-xin công nghệ mới'
icon

Bà Lê Ngọc Chi, Tổng Giám đốc VinBioCare chia sẻ về kế hoạch sản xuất vắc-xin VBC-COV19-154 phòng Covid-19 'Made in Vietnam' đang được cộng đồng quan tâm.

Phạt 12,5 triệu đồng với 'hoa khôi' khoe tiêm vắc xin Covid-19 không cần đăng ký
icon

Thanh tra Bộ TT&TT vừa quyết định phạt tiền bà V.P.A với mức 12,5 triệu đồng vì đã đăng tải thông tin sai sự thật “Tiêm vắc xin Covid-19 không cần đăng ký”, “Được ưu tiên tiêm vắc xin Pfizer” trên mạng xã hội.

3.000 Giỏ quà nghĩa tình tiếp tục đến tay người dân khó khăn tại Cần Giờ và 5 quận tại TP.HCM
icon

Trong hai ngày 24 và 25/7, đã có thêm 3.000 giỏ quà nghĩa tình được vận chuyển đến Cần Giờ cùng 5 quận, nâng tổng số giỏ quà gửi đến tay người dân có hoàn cảnh khó khăn tại các quận, huyện trên địa bàn TP.HCM là 5.000 giỏ. 

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123