Xây dựng nền tảng, hệ sinh thái cho báo chí thu phí như thế nào?

Những khái niệm tưởng chừng như không liên quan đến báo điện tử nhưng đã bắt đầu gắn liền mật thiết với sự chuyển dịch của báo chí thu phí.

Xây dựng nền tảng, hệ sinh thái cho báo chí thu phí như thế nào?

Báo chí thu phí nên bắt đầu từ đâu? Không thể đặt một bài viết có phí và bắt độc giả trả tiền. Đó phải là một quá trình xây dựng bài bản và dài hơi một hệ sinh thái với nền tảng báo điện tử thu phí, ứng dụng những công nghệ mới nhất để xác định khách hàng mục tiêu và làm chủ cuộc chơi. 

Hệ sinh thái và nền tảng là gì?

Hệ sinh thái (ecosystem) là một khái niệm gốc từ sinh học, được vay mượn để sử dụng trong công nghệ. Hiểu một cách đơn giản, ecosystem là một mạng lưới các dịch vụ, thiết bị liên kết chặt chẽ với nhau một cách đồng bộ (sync). 

Trong đó, khái niệm đồng bộ là vô cùng quan trọng để tạo ra một trải nghiệm người dùng xuyên suốt. Những công ty lớn như Apple hay Google là ví dụ điển hình cho một hệ sinh thái có tính đồng bộ cực cao. Chẳng hạn như các thiết bị iOS được đồng bộ kết nối lên iCloud, tài khoản Google đồng bộ trên mọi thiết bị từ TV, điện thoại đến laptop, PC.

Như vậy, hệ sinh thái báo chí phải là một nơi trước hết có sự đồng bộ về mặt dữ liệu người dùng. Độc giả đã từng đọc trang nào, đang đọc dở bài nào, lịch sử tìm kiếm bài nào… tất cả phải được đồng bộ từ PC đến mobile, từ Windows đến iOS. 

Xây dựng nền tảng, hệ sinh thái cho báo chí thu phí như thế nào?
Cơ quan báo chí nước ngoài có thể dễ dàng tạo ra một hệ sinh thái do được quản lý như một công ty công nghệ

Tương tự, nền tảng (platform) trong công nghệ cũng là một khái niệm vay mượn. Nền tảng công nghệ là nơi tạo ra giao dịch có giá trị giữa nhà sản xuất và người dùng. Ví dụ, nền tảng gọi xe như Grab hay Uber là sự kết nối giữa khách đặt xe và lái xe, thu phí dựa trên giao dịch thành công giữa các cá thể này. 

Như vậy nền tảng thu phí đối với báo chí phải là sự kết nối giữa độc giả trả tiền và người viết bài (không nhất thiết phải là người của tòa soạn). Giá trị tạo ra ở đây là nội dung. Nhưng một cách vô hình chung, nội dung là thứ vô cùng khó bán ở Việt Nam nếu không có một hệ sinh thái ràng buộc xung quanh nó. 

Ví dụ như Facebook, nền tảng mạng xã hội này ban đầu cho người dùng tự do chia sẻ nội dung hàng ngày. Sau khi xây dựng một hệ sinh thái khổng lồ bao quanh, Facebook bán quảng cáo dựa trên nội dung người dùng tạo ra và chia sẻ doanh thu với họ, nhờ đó kích thích sự phát triển của một kho nội dung khổng lồ do người dùng tự tạo. 

Khi báo chí mò mẫm xây nền tảng

Nhiều cơ quan báo chí hiện có thể chưa hình dung ra, hoặc chưa thấy được hệ sinh thái khổng lồ mà mình đang sở hữu sau quy hoạch báo chí. Cái khó hiện nay với phần đông cơ quan báo chí chính là kết nối các thành phần trong hệ sinh thái này thành một mạng lưới liên kết chặt chẽ và đồng bộ với nhau.

Tuy vậy, cho dù có xây dựng thành công hệ sinh thái, các cơ quan báo chí hiện vẫn chưa làm được công việc định danh người dùng. Từ đó dẫn đến tình trạng, độc giả đọc báo nhưng lại chia sẻ tin tức và bàn luận về nó trên mạng xã hội, khiến dữ liệu của người đọc bị Facebook hay Google dễ dàng thu thập để bán quảng cáo.

 
Xây dựng nền tảng, hệ sinh thái cho báo chí thu phí như thế nào?
VOV là đơn vị khá nhạy bén trong việc xây hệ sinh thái

Một số cơ quan báo chí đã nhận ra lợi thế cạnh tranh của mình và bắt đầu xây dựng hệ sinh thái, nền tảng riêng dù vẫn còn rất nhiều việc cần phải làm. Đài tiếng nói Việt Nam vừa tung ra ứng dụng VOV Live gồm các chương trình, podcast xưa và nay. Trước đó nữa, Tuổi Trẻ Cười có thể xem là một phiên bản cố gắng đi theo hướng của trang web chế ảnh vui 9Gag.

Cả hai nền tảng kể trên đều có những hệ sinh thái xung quanh, có đủ điều kiện để phát triển tiến tới thu phí người dùng. Tuy nhiên, như ví dụ về Facebook ở trên, tạo ra doanh thu từ một nền tảng miễn phí là cả một chặng đường rất dài.  

Làm gì để rút ngắn giai đoạn?

Facebook có 16 năm trước khi đi đến ngày hôm nay, YouTube cũng mất một khoảng thời gian chừng 15 năm. Gần đây, Medium hay Spiderum nổi lên như những kho nội dung chất lượng do người dùng tự tạo ra.

Có thể thấy, nhu cầu chia sẻ và được sẻ chia của người dùng là rất lớn. Báo chí vẫn có thể lấy đi người dùng chất lượng từ các mạng xã hội nếu có chính sách thu hút người viết tự do, song song đó là định danh tác giả, người dùng chứ không chỉ gói gọn trong bút danh như xưa.

Xa hơn, cơ quan báo chí cần tận dụng lợi thế chính thống để mở rộng hệ sinh thái của mình, vươn đến các thiết bị đầu cuối của người dùng, từ smartphone đến TV, từ phòng máy đến trường học, công sở, cho đến các nhà mạng, nhà cung cấp dịch vụ Internet. 

Xây dựng nền tảng, hệ sinh thái cho báo chí thu phí như thế nào?
Hợp tác với nhà mạng, truyền hình có thể trở thành xu hướng của báo chí thu phí

Chẳng hạn, cơ quan báo chí có thể kết hợp với các nhà mạng để cung cấp các gói đăng ký 4G miễn phí data truy cập báo điện tử hay kết hợp với các phòng máy, điểm truy cập Internet công cộng để cài đặt trang chủ báo làm trang homepage mặc định. 

Từ những tối ưu nhỏ nhất trên web/app đến những quyết sách lớn, cơ quan báo chí cần tự tìm kiếm và xây dựng một hệ sinh thái có bản sắc riêng, một nền tảng thu phí phù hợp với nhóm đối tượng độc giả sẵn sàng trả tiền. Có như vậy, các báo điện tử mới giảm bớt sự phụ thuộc vào các nền tảng xuyên biên giới và tiến tới tự chủ tài chính vào năm 2025 theo Đề án Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc.

Phương Nguyễn

Cải tiến phương thức thu phí báo chí bằng các mô hình công nghệ

Cải tiến phương thức thu phí báo chí bằng các mô hình công nghệ

Một số phương thức thu phí ở các ngành công nghệ khác có thể là mô hình để báo chí học hỏi.

Chủ đề : thu phí báo chí
 
List comment
 
Alibaba đang đàm phán để đầu tư 3 tỉ USD vào ông lớn Grab
icon

Đây có thể sẽ là khoản đầu tư lớn nhất của Alibaba vào Đông Nam Á kể từ năm 2016.

 
Thêm 2 hướng dẫn mới về đầu tư ứng dụng CNTT dùng vốn nhà nước
icon

Cùng có hiệu lực từ ngày 25/10 tới, các Thông tư 23, 24 của Bộ TT&TT đều hướng dẫn thực hiện Nghị định 73 của Chính phủ về quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.

 
Cần sớm xác thực chéo giữa chữ ký số nội với chữ ký số ngoại
icon

Việc chữ ký số công cộng tại Việt Nam chưa liên thông, xác thực chéo được với hệ thống chứng thực chữ ký số quốc tế gây khó khăn cho hoạt động giao dịch điện tử với doanh nghiệp, cá nhân ở nước ngoài.

 
Grab, MoMo đang 'lấn sân' sang thị trường TMĐT Việt Nam
icon

Grab và MoMo đều là những tên tuổi quen thuộc nhưng khá mới mẻ khi tham gia vào thương mại điện tử tại Việt Nam gần đây.

 
Tim Cook ở khán phòng không có khán giả và sự kiện ra mắt sản phẩm chưa từng có trong lịch sử Apple
icon

Sự kiện Apple vốn vẫn được xem là một 'đặc sản' của ngành công nghệ với những khán phòng kín chỗ và sự hào hứng tột đỉnh. Song đó không phải là chuyện của năm nay.

 
 
Thị trường chữ ký số: Khốc liệt cạnh tranh không lành mạnh
icon

Sự bão hòa thị trường chữ ký số cho doanh nghiệp khiến nhiều nhà cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số (CA) công cộng tính chuyện cạnh tranh bằng chiêu trò. Chữ ký số cho cá nhân là một giải pháp giúp các CA phát triển lành mạnh.

Dịch vụ chữ ký số trên mobile: Phải tuân thủ luật pháp
icon

Ứng dụng chữ ký số trên thiết bị di động (mobile) được triển khai tại nhiều quốc gia. Ở Việt Nam, công nghệ đã sẵn sàng, vấn đề mấu chốt là cần tuân thủ quy định của pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho những người trong cuộc.

Chữ ký số thúc đẩy thanh toán số, nền kinh tế số
icon

Chữ ký số được coi là nền tảng phục vụ các giao dịch điện tử nhằm phát triển thanh toán số, kinh tế số. Quá trình triển khai chữ ký số tại Việt Nam đã có kết quả đáng ghi nhận, song vẫn còn nhiều khó khăn cần giải quyết.

Vì sao Bluezone hỗ trợ Hải Dương truy vết được nhiều F1, F2 hơn cả?
icon

Trong 1.920 trường hợp F1, F2 được hỗ trợ truy vết qua Bluezone, có tới 1.035 trường hợp ở Hải Dương, dù đây không phải là địa phương xuất hiện sớm ca nhiễm Covid-19 từ cộng đồng. Đâu là lý do Bluezone phát huy tác dụng tại tỉnh này?

Blogger thú cưng: Từ xu hướng triệu view trở thành nghề mới của giới trẻ
icon

Xuất phát từ sở thích cá nhân, nhiều blogger thú cưng đã định hướng cho mình một con đường phát triển sự nghiệp hiệu quả, mang đến nguồn thu nhập đáng kể.  

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123