Lý do Mỹ đưa máy bay lao thẳng vào cơn bão

Tại Mỹ, máy bay săn bão được xem là công cụ quan trọng để thu thập dữ liệu. Khi bão lớn dần trong phạm vi bờ biển, máy bay sẽ lao vào cơn bão rồi thả một dụng cụ gọi là dropsonde.

Dự đoán bão được ví như sự kết hợp giữa khoa học và nghệ thuật. Để đưa ra dự báo, các đài khí tượng sẽ kết hợp dữ liệu từ cảm biến áp suất khí quyển, bóng thám không, radar, vệ tinh và máy bay giám sát. Chúng được kết hợp với mô hình chạy trên máy tính để dự đoán vị trí hình thành, nơi đổ bộ và cường độ bão.

Nhà khí tượng học Greg Carbin từ Trung tâm Dự báo Bão thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết dự đoán bão giống như khám bệnh.

“Bạn gặp bác sĩ, nói triệu chứng để họ chẩn đoán rồi đưa ra tiên lượng. Chúng tôi cần chẩn đoán tình trạng của bầu khí quyển một cách tốt nhất trước khi dự báo”, ông Carbin chia sẻ với Live Science.

cong nghe giup du doan cac con bao anh 1

Ảnh chụp bão Molave (bão số 9) từ vệ tinh Himawari 8 của Nhật Bản. Ảnh: himawari8.nict.go.jp.

Dữ liệu là yếu tố quan trọng

Dự đoán bắt đầu bằng việc thu thập dữ liệu về nhiệt độ, áp suất không khí và nhiệt độ gió, sau đó kết hợp chúng với thông tin từ bóng thám không để dự báo điều kiện thời tiết. Trong khi đó, các vệ tinh dùng để ghi nhận độ ẩm trong khí quyển, vị trí của đám mây bão.

Tại Việt Nam và một số nước châu Á, bão thường xuất hiện từ biển và di chuyển chậm. Các cơ quan khí tượng chủ yếu dùng dữ liệu thu từ vệ tinh, kết hợp với các mô hình dự báo của máy tính để dự đoán cường độ, hướng đi, thời điểm bão đổ bộ đất liền để đưa ra phương án ứng phó, sơ tán kịp thời.

Tại Mỹ, máy bay săn bão được xem là công cụ quan trọng để thu thập dữ liệu. Khi bão lớn dần trong phạm vi bờ biển, máy bay sẽ lao vào cơn bão rồi thả một dụng cụ gọi là dropsonde.

cong nghe giup du doan cac con bao anh 2
cong nghe giup du doan cac con bao anh 3

Được thả từ máy bay săn bão, dropsonde rơi xuyên qua cơn bão để thu thập các dữ liệu quan trọng. Ảnh: Air & Space Magazine, ABC.

Được mệnh danh là "ngựa ô trong dự đoán bão", mỗi dropsonde được trang bị các cảm biến ghi nhận thông tin như nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và một số dữ liệu quan trọng khác. Nó có khả năng ghi dữ liệu 2 lần mỗi giây trong điều kiện khắc nghiệt nhất, và được gắn một chiếc dù để làm chậm tốc độ rơi.

Dữ liệu thu được từ dropsonde sẽ truyền về trung tâm nghiên cứu, sau đó được phân tích để lập dự báo chi tiết, lưu lại để áp dụng cho các mô hình dự báo trong tương lai. Bản thân dropsonde sau khi hoàn thành nhiệm vụ sẽ rơi xuống biển.

Sử dụng siêu máy tính để dự đoán bão

Tất cả dữ liệu thu được từ vệ tinh, dropsonde hay bóng thám không sẽ được đưa vào hệ thống siêu máy tính, chạy qua nhiều bài toán mô phỏng để cho ra mô hình dự báo thời tiết. Các nhà khoa học so sánh mô hình từ máy tính với các kết quả quan sát, nếu phù hợp sẽ sử dụng để đưa ra dự báo.

 

Tại châu Âu, siêu máy tính MareNostrum 4 do Lenovo phát triển được dùng trong nhiều nghiên cứu khoa học, bao gồm dự báo thời tiết và bầu khí quyển. Với sức mạnh xử lý 11,5 petaflop (11,5 triệu tỷ phép tính mỗi giây), nó còn có thể kết hợp dữ liệu từ quá khứ để đưa ra các dự báo chính xác trong tương lai.

Năm 2018, các nhà khoa học từ Viện Nghiên cứu Vật lý và Hóa học Riken (Nhật Bản) đã sử dụng siêu máy tính K để nghiên cứu về mô hình dự báo thời tiết, kết hợp dữ liệu từ vệ tinh Himawari 8. Đây là vệ tinh được sử dụng để theo dõi hướng đi của cơn bão Molave (bão số 9) đổ bộ ngày 28/10 vừa qua.

cong nghe giup du doan cac con bao anh 4

Siêu máy tính MareNostrum 4 đặt tại Tây Ban Nha phục vụ các nghiên cứu khoa học, bao gồm dự báo thời tiết. Ảnh: Lenovo.

Vào tháng 2, Washington Post cho biết NOAA đã ký hợp đồng trang bị thêm 2 siêu máy tính giúp tăng khả năng tính toán, phục vụ các mô hình dự báo thời tiết. Khi các hệ thống cùng hoạt động vào năm 2022, tổng sức mạnh của chúng sẽ lên đến 40 petaflop (40 triệu tỷ phép tính mỗi giây).

Hợp đồng có tổng giá trị khoảng 505 triệu USD sẽ giúp Mỹ bắt kịp châu Âu trong cuộc đua siêu máy tính dự báo thời tiết về độ chính xác lẫn thời gian của dự báo.

Bên cạnh việc tăng cường sức mạnh, các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu cải tiến thuật toán phần mềm để nâng cao hiệu quả dự báo.

Peter Bauer, Phó giám đốc bộ phận nghiên cứu tại Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu (ECMWF), gọi đó là "khoảng trống phần mềm" bởi dù có phần cứng rất mạnh, việc cải tiến một lượng lớn mã sẽ mất nhiều thời gian.

cong nghe giup du doan cac con bao anh 5

Bóng thám không dùng để thả lên cơn bão, mang theo các cảm biến để thu thập thông tin. Ảnh: Los Angeles Daily News.

Dennis Feltgen, Phát ngôn viên Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ (NHC) cho biết không có mô hình nào là hoản hảo, vì vậy nhiệm vụ chính sẽ là thu thập càng nhiều dữ liệu càng tốt.

"Tuy các vệ tinh ngày nay có thể dự đoán điều kiện thời tiết một cách khá chính xác, những cơn bão đi qua đại dương lại rất khó dự đoán hướng đi. Đó là lý do các nhà khoa học luôn thu thập dữ liệu càng nhiều càng tốt để đưa ra dự báo tốt hơn cho các cơn bão tiếp theo", Feltgen cho biết.

Dù không thể ngăn chặn bão, các mô hình dự đoán hiệu quả với đầy đủ thông tin có thể giúp con người chuẩn bị phương án ứng phó một cách tốt hơn, giảm thiệt hại về người và tài sản.

(Theo Zing)

Ứng dụng giúp theo dõi đường đi bão số 9

Ứng dụng giúp theo dõi đường đi bão số 9

Bên cạnh thông tin từ báo chí và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, người dùng có thể tham khảo thêm ứng dụng Windy trên smartphone.

 
List comment
 
JVE đề xuất xử lý mùi bãi rác Nam Sơn miễn phí bằng công nghệ Bio-Nano Nhật Bản
icon

Tiếp sau xử lý ô nhiễm tại sông Tô Lịch đạt được nhiều kết quả đáng chú ý, JVE đề xuất xử lý mùi của bãi rác Nam Sơn miễn phí bằng công nghệ Bio-Nano Nhật Bản

 
Tình nguyện viên thiệt mạng, Brazil vẫn thử nghiệm vaccine COVID-19
icon

Cơ quan giám sát y tế quốc gia (ANVISA) của Brazil ngày 21/10 cho biết một tình nguyện viên tham gia thử nghiệm vaccine COVID-19 do công ty AstraZeneca và Đại học Oxford phối hợp sản xuất đã chết, tuy nhiên, quá trình thử nghiệm vẫn tiếp tục.

 
Nhật Bản dùng vệ tinh tìm, cứu người trong lũ lụt
icon

Mạng lưới gần 200 vệ tinh có thể giúp cơ quan cứu hộ nhanh chóng xác định những nhà bị thiệt hại trong cơn lũ.

 
Con người có thể trở về sống trong 'hang động' vào năm 2050
icon

Một nghiên cứu mới đã chỉ ra rằng công nghệ có thể giúp giảm 60% năng lượng tiêu thụ toàn cầu bằng cách tạo ra các tòa nhà tối giản.

 
Việt Nam nghiên cứu điều chế thuốc phóng xạ điều trị ung thư
icon

Đây chỉ là một trong số những công trình khoa học được trình bày tại Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân cán bộ trẻ ngành Năng lượng nguyên tử.

 
 
Trái đất sẽ ra sao nếu kích nổ trái bom nguyên tử mạnh nhất trong không gian?
icon

Chúng ta đều biết sẽ là một thảm hoạ nếu một quả bom nguyên tử nổ trên mặt đất. Thế nhưng, nếu chúng được kích hoạt trong không gian thì sao?

Nguồn gốc của Trái Đất
icon

Hàng nghìn năm qua, con người liên tục đưa ra giả thuyết, làm thí nghiệm, quan sát và kết luận để tìm ra câu trả lời cho nguồn gốc chính mình.

Indonesia phát triển bộ công cụ phát hiện COVID-19 qua hơi thở
icon

Công cụ này có tên gọi “GeNose” sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây giúp chẩn đoán COVID-19 theo thời gian thực.

Khử trùng nội thất máy bay bằng đèn cực tím phòng Covid-19
icon

Boeing đã cấp bằng sáng chế và giấy phép để Healthe sản xuất loại đèn cực tím xách tay đặc biệt, dùng để khử trùng nội thất máy bay, đề phòng Covid-19.  

Đồng hồ đếm ngược thời gian còn lại của Trái Đất
icon

Đang hiện giờ giấc bình thường, chiếc đồng hồ trước một tòa nhà tại Manhattan (Mỹ) bất ngờ chuyển sang đếm thời gian còn lại của Trái Đất.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123