Phát hiện sóng radio bí ẩn trong dải Ngân Hà

Phát xạ sóng vô tuyến (FRB), một trong những bí ẩn lớn nhất của lĩnh vực thiên văn học trên toàn thế giới vừa được phát hiện trong hệ thiên hà của chúng ta.

Vốn được biết đến là những tín hiệu vô tuyến cực mạnh, một số có thể gấp tới 500 triệu lần năng lượng Mặt Trời, FRB đến từ những không gian sâu thẳm, cách xa chúng ta hàng triệu năm ánh sáng.

Tuy chứa đựng nguồn năng lượng khổng lồ, những phát xạ sóng vô tuyến này lại chỉ diễn ra trong 1/1000 giây – nhanh hơn một cái chớp mắt – và hầu như không lặp lại, khiến những sự kiện như này xảy ra rất khó dự đoán và theo dõi.

Phat hien song radio bi an trong dai Ngan Ha hinh anh 1 CHIME.jpg

Kính thiên văn CHIME, thiết bị chuyên phát hiện các sóng vô tuyến ngoài Trái Đất. Ảnh: CHIME FRB.

Nguồn gốc của FRB

Vào ngày 28/4, các đài quan sát vô tuyến trên khắp thế giới đã có cơ hội ghi lại được sự phát xạ sóng vô tuyến diễn ra tại một ngôi sao chết trong dải ngân hà mang tên SGR 1935+2154 - cách Trái Đất 30.000 năm ánh sáng. Qua cuộc nghiên cứu và phân tích dữ liệu, các nhà thiên văn học đã tìm ra được nguyên nhân xảy ra những đợt phát xạ sóng vô tuyến này.

ScienceAlert dẫn lời nhà thiên văn học Shrinivas Kulkarni đến từ Caltech cho rằng căn nguyên của sự xuất hiện các đợt FRB đến từ những xung từ trường cực mạnh của những ngôi sao

Đã có rất nhiều giả thuyết về sự hình thành những FRB, từ dao động của các siêu tân tinh cho đến những tín hiệu của người ngoài hành tinh. Tuy vậy, khả năng lớn nhất là các FRB xuất hiện do các ngôi sao có xung từ trường lớn

Phat hien song radio bi an trong dai Ngan Ha hinh anh 2 FRB_Beijing_Planetarim.jpg

Giả thuyết được tin cậy nhất về FRB là từ các vụ nổ của một ngôi sao khổng lồ. Ảnh: Beijing Planetarium.

Đây là một ngôi sao neutron cực kì đặc biệt, với lớp lõi tàn dư dày đặc còn sót lại sau khi một ngôi sao khổng lồ chuyển thành siêu tân tinh. Từ trường của chúng mạnh hơn gấp 1000 lần so với những ngôi sao neutron thông thường.

Khi lực hấp dẫn cố gắng giữ các ngôi sao lại với nhau, sức mạnh của lực từ trường bên trong đã làm biến dạng hình dáng của ngôi sao. Điều này dẫn đến một sự dao động năng lượng, tạo thành những vụ nổ tinh thể khổng lồ và các ngọn lửa từ tính.

Phát hiện lớn của giới thiên văn học

Vào ngày 27/4, SGR 1935 + 2154 đã được phát hiện và được quan sát bởi nhiều thiết bị đang hoạt động, bao gồm Kính thiên văn cảnh báo Swift Burst, vệ tinh AGILE… với những hoạt động bình thường. Nhưng chỉ một ngày sau, vào ngày 28/4, kính viễn vọng CHIME của Canada đã phát hiện ra một tín hiệu kì lạ.

STARE2, một dự án do cựu sinh viên Caltech Christopher Bochenek sáng lập, đã thu được một tín hiệu vô cùng rõ ràng với cường độ lớn hơn hàng trăm nghìn lần thông thường. Với nhà thiên văn học Kulkarni, ông cho rằng đây là một sự kiện vô cùng hiếm có. Sau khi hiệu chỉnh lại, tín hiệu này có thể phát ra từ SGR 1935+2154, cũng là lần đầu tiên các nhà khoa học bắt được FRB ở trong dải Ngân Hà.

Phat hien song radio bi an trong dai Ngan Ha hinh anh 3 Aperture_Spherical_Radio_Telescope_xinhua.jpeg

Để phát hiện FRB, các nhà khoa học phải dùng những hệ thống kính viễn vọng đặc biệt, như loại có đường kính 500 m ở Trung Quốc. Ảnh: Xinhua.

"Nếu tín hiệu này tới từ một thiên hà khác, như những tín hiệu FRB trước đây, thì kết quả đo lường đã bình thường. Đây là sự kiện chưa từng xảy ra", ông Kulkarni chia sẻ với ScienceAlert.

Ngoài ra, ông Kulkarni và các nhà khoa học cũng đã thấy điều vô cùng mới mẻ là tia X. Tia X và tia gamma khá phổ biến trong các vụ nổ từ tính.

Nhà vật lý thiên văn Sandro Mereghetti thuộc Viện Vật lý thiên văn Quốc gia Italy và Trung tâm vũ trụ châu Âu (ESA) cho biết phát hiện này mang ý nghĩa to lớn trong việc chứng minh có rất nhiều FRB mà chúng ta chưa phát hiện ra

"FRB được xác định cho đến nay đều nằm ngoài dải Ngân Hà của chúng ta. Chúng chưa bao giờ được phát hiện cùng tia X/Gamma. Một vụ nổ tia X với độ phát quang như của SGR1935 sẽ không thể phát hiện được đối với nguồn xuất phát từ ngoài Ngân Hà", ông Sandro Mereghetti nhận xét.

Cho dù SGR 1935 + 2154 hé lộ cho chúng ta biết điều gì, đó cũng chỉ là những thành tựu ban đầu, các nhà thiên văn học vẫn kiên trì tiến hành quan sát những ngôi sao ngày đêm bằng những phương tiện hiện đại nhất, cố gắng giải đáp những bí ẩn phức tạp mà những tín hiệu đáng kinh ngạc này đem lại.

Thảm họa nếu Trái Đất quay ngược Nếu vòng xoay Trái Đất bị ngược, gió mậu dịch sẽ bắt đầu chệch hướng về phía Tây. Các cư dân tại vùng phía tây và trung tâm châu Âu sẽ đối mặt với tình trạng lạnh rét nghiêm trọng.
 
Chủ đề : khoa học
 
List comment
 
Doanh số xe máy Honda Việt Nam giảm mạnh chưa từng thấy
icon

Doanh số bán xe máy của Honda trong tháng 4 giảm tới hơn 70% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là tháng bán hàng thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.

 
Những hành vi khiến tài xế xe ôm công nghệ tự đưa mình vào nguy hiểm
icon

Sử dụng điện thoại khi lái xe, không sử dụng xi nhan khi chuyển hướng là những hành vi có thể khiến các tài xế xe ôm công nghệ gặp nguy hiểm. Có gần 1/3 tài xế xe ôm công nghệ ở Việt Nam từng gặp tai nạn xe cộ, và 80% trong số đó tự khiến mình gặp nguy hiểm do chạy xe bất cẩn.

 
Những mẫu xe thời thượng hấp dẫn tín đồ công nghệ
icon

Với mức giá phải chăng nhưng được trang bị nhiều tiện ích công nghệ, những mẫu xe dưới đây quả thực là sự lựa chọn không thể hoàn hảo hơn dành cho những lái xe yêu thích công nghệ.

 
Vì sao nhiều người nhiễm Covid-19 không có triệu chứng bệnh?
icon

Từ lúc có xét nghiệm dương tính với nCoV tới khi chữa khỏi, nhiều người không có các triệu chứng như sốt, ho, khó thở… Điều này khiến dịch Covid-19 dễ lây lan hơn.

 
Ô tô giảm giá vài trăm triệu vẫn ế, đại gia xe “canh cánh” lo hàng tồn kho
icon

Các hãng xe dự báo thị trường không mấy sáng sủa. Trong khi sản xuất vẫn có thể bị đình trệ, lượng xe tồn kho tiếp tục đặt gánh nặng lên đại lý và hãng xe.

 
VinFast cho khách hàng đổi xe cũ lấy xe mới
icon

Lần đầu tiên một hãng xe tại Việt Nam cho khách hàng đổi xe cũ từ tất cả thương hiệu khác lấy xe mới. VinFast còn tặng thêm 50 triệu đồng cho người mua xe.

Dỡ quy định giãn cách hành khách, Grab, be được chở đủ số người trên xe
icon

Taxi và xe công nghệ có thể chở đủ số hành khách khi quy định không được chở quá 50% số ghế trên xe được dỡ bỏ từ hôm nay 7/5.

Mercedes-Benz đối diện án phạt kỷ lục vì gian lận khí thải
icon

Ngày 6/5, Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ phạt và khởi kiện Mercedes-Benz Hàn Quốc, Nissan Hàn Quốc và Porsche Hàn Quốc vì làm giả số liệu khí thải trên các mẫu xe chạy xăng của mình.

3 bộ phận ảnh hưởng tới công suất xe, chủ xe nào cũng cần nắm rõ
icon

Ngoài động cơ thì bu-gi, ắc quy và tấm lọc gió là những bộ phận có ảnh hưởng lớn đến việc vận hành của ô tô.

Việt Nam thành công bước đầu trong sản xuất vắc xin ngừa Covid-19
icon

Sau 10 ngày tiêm thử nghiệm trên chuột, kết quả cho thấy Việt Nam đã tiến thêm một bước trong chế tạo vắc xin ngừa Covid-19.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123