'Apple thời Tim Cook thành công nhưng chẳng có siêu phẩm nào'

Những sản phẩm rất thành công của Apple trong 10 năm qua đều chỉ là phụ kiện bổ trợ cho iPhone.

Bài viết là quan điểm của nhà báo Walt Mossberg trên The Verge.

Làm thế nào để thay thế một huyền thoại như Steve Jobs, đồng thời phải thay đổi để thích nghi với sự đi xuống của sản phẩm quan trọng nhất, mang tính biểu tượng của công ty bạn? Đó là thử thách kép mà Apple phải đối mặt trong thập kỷ vừa qua. Dưới sự dẫn dắt của CEO Tim Cook, công ty này đã tìm được một vài đáp án và vẫn đang rất thành công về mặt tài chính, nhưng cũng không tránh khỏi một số quyết định sai lầm và sự thay đổi lớn trong phương hướng kinh doanh.

Trong thập kỷ vừa qua, Apple đã trở thành một công ty khổng lồ. Doanh thu năm tài chính 2019 của họ gấp 6 lần doanh thu năm 2009. Trụ sở mới được khai trương thậm chí còn lớn hơn Lầu Năm Góc. Mỗi mảng kinh doanh của họ, nếu tách ra, đều có thể lọt vào danh sách 500 công ty lớn nhất thế giới.

'Apple thoi Tim Cook thanh cong nhung chang co sieu pham nao' hinh anh 1 Zalo_AI_8.jpg

Tim Cook gần như là người lèo lái Apple trong suốt thập kỷ qua, và ảnh hưởng rõ rệt tới những thay đổi của công ty này. Ảnh: Getty.

Thế nhưng sản phẩm của họ, và văn hóa mà họ từng tạo ra thì sao?

Sự khác biệt lớn của Tim Cook

Khi bước vào thập kỷ này, Jobs vẫn lãnh đạo Apple nhưng sức khỏe đã đi xuống rõ rệt. Vào tháng 1/2010, ông giới thiệu chiếc iPad, sản phẩm cuối cùng trong chuỗi sản phẩm làm thay đổi hoàn toàn ngành phần cứng từ năm 1998 của Apple. Ngay từ khi được giới thiệu, iPad đã cho thấy rõ tiềm năng.

Không lâu sau, sức khỏe kém khiến Jobs phải nhường hẳn vị trí CEO cho Tim Cook. Ông qua đời tháng 10/2011.

'Apple thoi Tim Cook thanh cong nhung chang co sieu pham nao' hinh anh 2 Zalo_AI_8.jpg

iPhone 4 là sản phẩm đáng chú ý đầu tiên của Apple trong thập kỷ này, và nó được thiết kế từ thời Steve Jobs. Ảnh: AP.

Tim Cook là người đứng đầu chuỗi vận hành toàn cầu của Apple. Ông biết rõ từng chân tơ kẽ tóc của Apple. Tuy nhiên, ông không phải người làm sản phẩm, và cũng không có mối quan hệ gần gũi với "phù thủy thiết kế" Jony Ive như Jobs. Do vậy, ông nhường hầu hết quyết định về phần cứng lẫn phần mềm cho Ive.

Với Apple lúc đó, họ chịu sức ép phải tạo ra một sản phẩm đẹp, cao cấp và đột phá để giữ chân khách hàng trong hệ sinh thái. Khi đó, sản phẩm được nhiều người suy đoán là một chiếc TV, dựa trên lời kể của Jobs với nhà văn Walter Isaccson là ông đã "vượt qua rào cản" của ngành. Cook cũng không ngần ngại gợi ý rằng Apple có thể tham gia ngành truyền hình, nhưng rồi kế hoạch đó đã không thành hiện thực.

Những sản phẩm đáng nhớ đầu tiên của Apple dưới thời Tim Cook lại là các sản phẩm được thiết kế từ thời Steve Jobs: MacBook Air thiết kế lại năm 2010 và chiếc iPhone 4.

'Apple thoi Tim Cook thanh cong nhung chang co sieu pham nao' hinh anh 3 Zalo_AI_8.jpg

Apple Watch, được giới thiệu năm 2014 và bán ra năm 2015, là dòng sản phẩm mới đầu tiên của Apple dưới thời Tim Cook. Ảnh: Time.

Tới năm 2015, sản phẩm hoàn toàn mang dấu ấn từ thời Tim Cook mới xuất hiện. Đó chính là chiếc Apple Watch. Tuy nhiên, cũng phải 2 năm sau, tới thế hệ thứ ba thì Apple Watch mới thật sự kết hợp được phần cứng, phần mềm và các chức năng một cách tốt nhất.

Sản phẩm nổi bật còn lại dưới thời Cook chính là AirPods, tai nghe không dây hoàn toàn được ra mắt năm 2016. Giờ đây nó xuất hiện ở mọi nơi, và trông như một chiếc khuyên tai bằng nhựa màu trắng.

Apple không cho biết họ đã bán được bao nhiêu chiếc Watch hay AirPods, nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng chúng chiếm thị phần áp đảo trong phân khúc sản phẩm. Giống nhiều sản phẩm Apple trước đây, Watch và AirPods khiến các đối thủ của Apple điên cuồng tìm cách vượt qua.

Thành công và thất bại của CEO Apple

Dù vậy, hai sản phẩm này chưa thể tạo được dấu ấn hay số lượng như những sản phẩm tốt nhất thời Jobs. Kể cả dòng iPad, giờ đây đang dần đi xuống về doanh thu, vẫn tạo ra doanh thu gần bằng toàn bộ danh mục "thiết bị đeo, trong nhà và phụ kiện", bao gồm Apple Watch và AirPods.

Đây không phải là lỗi của Cook. Những ngành công nghiệp đều phải thay đổi, và cả thập kỷ vừa qua chẳng có thiết bị nào đạt được thành công như iPhone.

Tuy nhiên, Cook vẫn phải chịu trách nhiệm với một loạt hành động khiến cho dòng máy Macintosh thất thế trong nhiều năm. MacBook Air, chiếc máy tính được yêu thích bị ngó lơ trong 5 năm. Mac Pro, sản phẩm được nhiều người dùng chuyên nghiệp lựa chọn thì bị chê trách về thiết kế với phiên bản "thùng rác" năm 2013.

'Apple thoi Tim Cook thanh cong nhung chang co sieu pham nao' hinh anh 4 Zalo_AI_8.jpg

Sau nhiều năm ưu tiên thiết kế, Apple đã nhận ra sai lầm và bắt đầu sửa chữa với những dòng laptop, máy để bàn trong năm 2019. Ảnh: Cnet.

Một số ý kiến trong cuộc cho rằng Cook đã để cho đội ngũ thiết kế của Ive quyền quyết định quá lớn, đánh mất sự cân bằng giữa thiết kế và kỹ thuật, điều mà Jobs từng làm được.

Điều này có thể thấy rõ với dòng máy MacBook Pro, khi Apple quá nhấn mạnh vào độ mỏng làm cho bàn phím tệ hại và loại bỏ phần lớn cổng kết nối. Phải tới thế hệ MacBook Pro gần nhất, khi Ive đã rời công ty, Apple mới làm ra được một bàn phím chấp nhận được trên MacBook Pro, cùng thiết kế thân thiện hơn trên Mac Pro. Dù vậy, cổng chuyển đổi vẫn trở thành một trải nghiệm không thể bỏ qua của các sản phẩm Apple nói chung.

Một thành công khác của Tim Cook cũng đáng nhắc đến là thay đổi iPhone để thích ứng với sự đi xuống của dòng sản phẩm nói chung. Thay đổi đầu tiên là năm 2014, khi Apple giới thiệu iPhone 6 Plus màn hình lớn, giống như hướng đi của các hãng Android. Doanh số năm đó lập tức tăng vọt, và iPhone màn hình lớn trở nên quen thuộc.

Thay đổi đó không đủ để kéo dài đà tăng trưởng. Sau khi doanh số iPhone bắt đầu tụt dốc, Apple buộc phải tăng giá iPhone, sau đó quyết định chỉ báo cáo doanh thu chứ không cho biết số lượng iPhone bán ra nữa. Đây là một sự thay đổi đáng chú ý, vì trong quá khứ Apple luôn thích khoe con số bán ra.

'Apple thoi Tim Cook thanh cong nhung chang co sieu pham nao' hinh anh 5 Zalo_AI_8.jpg

Với Apple hiện tại, dịch vụ có tầm quan trọng không thua gì thiết bị phần cứng và phần mềm. Ảnh: Cnet.

Dù có tin đồn Apple đang phát triển kính thực tế ảo và xe tự lái, nỗ lực lớn nhất của Cook dồn vào ngành dịch vụ. Số lượng dịch vụ của Apple tăng đều theo năm: Apple Music, Pay, News+, Card, Arcade, và gần đây nhất là TV+. Đây là những ngành dịch vụ mà chúng ta không thể tưởng tượng ra với Apple dưới thời Steve Jobs, nhưng lại rất quan trọng đối với hệ sinh thái Apple. Quả là một ván bài lớn với công ty này.

Một ván bài khác của Apple là tập trung vào quyền riêng tư và tìm cách tạo sự khác biệt với những công ty liên tục bị chỉ trích như Facebook và Google. Tim Cook thậm chí từng lựa chọn đối đầu với FBI vào năm 2016 để đảm bảo độ bảo mật của chiếc iPhone. Dù vậy, họ vẫn bị chỉ trích về vấn đề lưu trữ dữ liệu tại Trung Quốc.

Apple ngày nay vẫn là công ty sản phẩm quan trọng nhất, ảnh hưởng tới nhiều ngành công nghệ và cả xã hội. So với thập niên trước, họ giàu lên rất nhiều.

Dù vậy, câu hỏi vẫn không khác biệt so với 10 năm trước: liệu họ có tung ra được một sản phẩm cách mạng nữa hay không?

 
 
List comment
 
Bí mật làm nên thành công hủy diệt của AirPods
icon

Khi khởi nghiệp trong môi trường công nghệ tiêu dùng siêu cạnh tranh và chỉ trong vòng 3 năm doanh thu đã cao hơn AMD, Spotify, Twitter hay Snap, bạn có thể hài lòng với chính mình.

 
Quỹ Viet Valley Ventures công bố đầu tư vào ba startup công nghệ tại Việt Nam
icon

Ngày 12/05, Quỹ đầu tư mạo hiểm Thung lũng Việt (Viet Valley Ventures) đã chính thức công bố đầu tư vào 3 startup công nghệ tại Việt Nam. Đồng thời, quỹ sẽ tìm kiếm khoảng 5 startup mỗi năm với số tiền từ 200.000- 500.000 USD/dự án.

 
“Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ cho thí điểm Mobile Money”
icon

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã trình Thủ tướng Chính phủ Quyết định triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các dịch vụ khác có giá trị nhỏ (Mobile Money).

 
Các ngân hàng châu Á TBD chậm chạp trong cuộc đua số hóa
icon

Các ngân hàng vẫn muốn giữ lại toàn bộ chuỗi giá trị của mình, không mở rộng cho đối tác trong hệ sinh thái, khiến việc số hoá chậm lại.

 
Tổng quan vụ WeFit phá sản: Khách hàng có đòi được tiền?
icon

Quá trình nền tảng WeWow - WeFit sụp đổ thực tế đã diễn ra từ khá lâu, hãy cùng nhìn lại những dấu hiệu của khủng hoảng và khả năng giảm thiệt hại cho người dùng.

 
 
ELCOM Corporation bổ nhiệm Tổng Giám đốc mới
icon

ELCOM, một doanh nghiệp công nghệ thuộc top đầu của Việt Nam, vừa chính thức bổ nhiệm Tổng Giám đốc mới. Ông Phạm Minh Thắng, nguyên Phó Tổng Giám đốc ELCOM, đã được lựa chọn trở thành TGĐ thứ hai của ELCOM với nhiều kỳ vọng.

iPhone 12 hỗ trợ mạng 5G sub-6GHz sẽ có giá rẻ hơn các phiên bản 'Pro'
icon

iPhone 12 sắp ra mắt được cho là sẽ hỗ trợ mạng 5G. Thông tin rò rỉ mới nhất cho biết, 2 mẫu iPhone 12 sẽ có giá rẻ hơn nhờ dùng mạng 5G sub-6GHz.

'Khi có sandbox, cơ quan quản lý có thể yêu cầu gỡ các app tín dụng đen'
icon

Giám đốc Công ty Vay Mượn cho biết, nếu có cơ chế sandbox quy định ứng dụng cho vay ngang hàng, nhà phát hành app cho vay trên App store, Google Play phải dùng tài khoản email công ty, nếu vi phạm sẽ bị xử lý.

Bán chạy nhất toàn cầu, iPhone 11 vẫn thua iPhone 7 Plus tại Việt Nam
icon

iPhone 11 vẫn chịu thua iPhone 7 Plus, chiếc “iPhone quốc dân” trong hơn một năm trở lại đây.

Chính quyền Trump muốn xây nhà máy chip tại Mỹ giữa căng thẳng với Trung Quốc
icon

Đại diện từ hai nhà sản xuất chip cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang đàm phán với các công ty bán dẫn để xây nhà máy tại Mỹ.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123