Hạn chế đầu tư nước ngoài vào Fintech, Việt Nam có thể bị kiện?

ictnews Mặc dù một số chuyên gia pháp lý cho rằng việc hạn chế đầu tư nước ngoài có thể vi phạm các cam kết quốc tế của Việt Nam và bị WTO xử thua kiện như trường hợp của Trung Quốc. Tuy nhiên, đại diện NHNN khẳng định quy định phù hợp với các cam kết quốc tế, thể hiện quyền quản lý của Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán.

Hầu hết các ví điện tử lớn đều có phần lớn cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến ngày 14/11/2019, cả nước có 32 công ty được cấp giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, trong đó có 29 công ty cung cấp dịch vụ ví điện tử. Số liệu của NHNN tính đến quý 2/2019 cho thấy, 5 ví điện tử bao gồm Payoo, Momo, Airpay, Moca, Senpay (ví FPT) đang chiếm khoảng 93% thị phần về số lượng giao dịch. Ngoài ra, thị trường ví điện tử còn có những gương mặt đáng chú ý khác như VNPay, TrueMoney, ZaloPay…

Tỷ lệ thuận với sự bùng nổ của thị trường Fintech là số lượng vốn đầu tư của các công ty nước ngoài vào các công ty của Việt Nam như Momo, VNPay... ngày càng gia tăng. Ảnh: Internet

Tuy nhiên, tỷ lệ thuận với sự bùng nổ của thị trường Fintech là số lượng vốn đầu tư của các công ty nước ngoài vào các công ty của Việt Nam ngày càng gia tăng thông qua việc góp vốn, mua lại các ví điện tử trong nước hay hợp tác với nhau…

Có thể kể đến như Momo, đầu năm 2019, công ty này nhận đầu tư từ Quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân Warburg Pincus trong vòng gọi vốn thứ 3 (Series C), tuy giá trị đầu tư không được tiết lộ nhưng được cho là “con số cao nhất cho đến hiện tại của các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư cho lĩnh vực Fintech và Thương mại điện tử tại Việt Nam” thời điểm đó. Trước đó, Momo cũng nhận đầu tư gần 34 triệu USD sau 2 vòng gọi vốn năm 2016 và 2013. Tính đến thời điểm tháng 11 năm 2018, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại M_Service được cho là đã tăng lên 63,8% từ mức 47,27% (và sẽ còn tăng hơn nữa sau thương vụ đầu tư năm 2019).

Chưa kể, Tập đoàn NTT Data của Nhật đã mua 64% vốn của Payoo; Tập đoàn TrueMoney của Thái Lan sở hữu đến 90% vốn của Công ty Cổ phần 1Pay; 62,25% cổ phần tại VNPT Epay cũng được bán cho Tập đoàn UTC Investment của Hàn Quốc. Grab cũng mua lại 3,523% cổ phần ví điện tử Moca để cho ra mắt ví GrabPay by Moca.

Gần đây nhất, tháng 7/2019, quỹ SoftBank Vision Fund và GIC Pte (Singapore) được cho là đã đầu tư tới 300 triệu USD vào công ty mẹ của VNPay và có thể chiếm phần lớn cổ phần của ví điện tử này.

Ngoài ra, công ty mẹ sở hữu ví điện tử Airpay (Foody) cũng bị kiểm soát bởi Sea (Garena) với thương vụ mua lại 82% cổ phần hay với Senpay, Sendo đã nhận được 61 triệu USD đầu tư từ các quỹ nước ngoài vào tháng 11/2019.

Có thể nói các ví điện tử lớn ở Việt Nam hay các công ty mẹ sở hữu ví điện tử đa phần đều có tỷ lệ sở hữu phần lớn thuộc về các nhà đầu tư, công ty nước ngoài.

Nếu quy định hạn chế tỷ lệ đầu tư của nước ngoài ở mức 49% như trong Dự thảo nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt được ban hành, chắc chắn thị trường ví điện tử không còn sôi động như hiện nay. Đa phần các ví điện tử có tỷ lệ sở hữu của nước ngoài lớn hơn con số này nên không thể tiếp tục gọi vốn thêm được. Đồng thời, những “thương vụ bạc tỷ” gọi vốn hàng chục hay hàng trăm triệu USD sẽ thưa thớt dần.

 

Đồng nghĩa, khi đó các ví điện tử buộc phải chi tiêu chắt bóp hơn, hạn chế khuyến mãi để thu hút khách hàng hoặc tìm kiếm các nhà đầu tư Việt Nam, trong khi số lượng các quỹ đầu tư nội rất ít và số tiền đầu tư cũng hạn chế hơn nhà đầu tư ngoại rất nhiều.

Có nên hạn chế tỷ lệ đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực Fintech?

Chủ đề nóng nhất Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp Dự thảo nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt là những tranh cãi xung quanh quy định về hạn chế đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực trung gian thanh toán, theo đề xuất tại Dự thảo không quá 49%.

Đó là lý do tại sao trong Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp Dự thảo nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt (thay thế Nghị định 101/2012/NĐ-CP) được tổ chức ngày 11/12, chủ đề nóng nhất là những tranh cãi xung quanh quy định về hạn chế đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực trung gian thanh toán, theo đề xuất tại Dự thảo không quá 49%.

Ông Nishikawa, thành viên Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Dịch vụ trực tuyến Cộng đồng Việt (Ví điện tử Payoo), đại diện cho nhà đầu tư NTT (Nhật Bản) cho rằng, các nhà đầu tư nước ngoài có sự đóng góp lớn không chỉ vì về vốn đầu tư mà cả công nghệ, tri thức để phát triển, do đó Ngân hàng nhà nước cần cân nhắc về quy định hạn chế vốn đầu tư nước ngoài.

Một số chuyên gia pháp lý đi sâu hơn khi cho rằng việc hạn chế đầu tư nước ngoài có thể vi phạm các cam kết quốc tế của Việt Nam tại WTO, CPTPP. Quy định hiệu lực hồi tố tại Điều 42 của Dự thảo cũng trái với Điều 74 Luật Đầu tư, đồng thời trái với cam kết bảo hộ đầu tư trong các hiệp định thương mại song phương và đa phương, có thể dẫn đến nguy cơ Chính phủ Việt Nam bị khởi kiện bởi chính phủ hoặc các nhà đầu tư nước ngoài. Ông Đặng Thanh Sơn, Luật sư thành viên Công ty Luật Baker McKenzie dẫn ra trường hợp Trung Quốc bị WTO xử thua kiện khi áp dụng hạn chế tương tự trong lĩnh vực thanh toán điện tử.

Ông Phùng Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính, bình luận hiện nay trung gian thanh toán ước tính chiếm đến 90% hoạt động và giá trị của Fintech, nên hạn chế đầu tư sẽ có ảnh hưởng đến toàn bộ lĩnh vực Fintech. Mặt khác, mặc dù cơ quan soạn thảo cho rằng “trung gian thanh toán” không được thể hiện trong các lĩnh vực cam kết, nhưng đây chỉ là một khái niệm pháp lý riêng của Việt Nam, còn về bản chất hoạt động này đã được bao gồm trong lĩnh vực được cam kết là dịch vụ thanh toán.

Chình vì thế, ông Tuấn cho rằng, nếu chính phủ hoặc nhà đầu tư nước ngoài khởi kiện, quyền diễn giải điều ước và áp dụng quy định sẽ thuộc về cơ quan tài phán hoặc trọng tài đầu tư, chứ không thuộc về phía Việt Nam. Nếu thua kiện, chúng ta có thể đối mặt với hậu quả tốn kém và dư luận tiêu cực. Do đó, Chính phủ cần cân nhắc nhiều giải pháp khác nhau để kiểm soát, theo dõi và ngăn chặn các hoạt động đầu tư không mong muốn cụ thể, thay vì áp đặt hạn chế trên toàn thị trường.

Thay mặt cơ quan soạn thảo, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước cho biết, đối với vấn đề hạn chế đầu tư nước ngoài, quan điểm của NHNN cho rằng đây là tỷ lệ hợp lý, và phù hợp với các cam kết quốc tế, đảm bảo quyền lợi của các bên, đồng thời thể hiện chủ quyền và quyền quản lý của Việt Nam trong lĩnh vực thanh toán. Tuy nhiên, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu nội dung các hiệp định song phương và đa phương để có quy định hợp lý nhất.

 
List comment
 
Chủ tịch Liên Việt PostBank: Nhiều người Việt trẻ còn thiếu định hướng chiến lược và khát vọng vươn lên
icon

ictnews Ông Nguyễn Đình Thắng, Chủ tịch ngân hàng Bưu điện Liên Việt, Việt Nam còn chưa có khung pháp lý cho việc phát triển khởi nghiệp và chưa có chính sách đào tạo nguồn nhân lực sẵn sàng cho điều này. Chưa kể đến, những người trẻ còn thiếu định hướng chiến lược, một bệ đỡ và thiếu khát vọng.

 
Rời Go-Viet, cựu CEO Lê Diệp Kiều Trang tự lập quỹ đầu tư vào startup
icon

Như vậy, sau 3 lần rời ghế CEO tại các công ty công nghệ trong vòng 2 năm gần đây, Lê Diệp Kiều Trang đã chọn một hướng đi mới cho bản thân mình.

 
Petrolimex và Napas hợp tác nâng cao tiện ích thanh toán không tiền mặt
icon

ictnews Ngày 10/12/2019, Petrolimex và Napas đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại Diễn đàn Phát triển hệ sinh thái thanh toán điện tử 2019 với chủ đề “Chuyển động cùng công nghệ CHIP”.

 
Nhận đầu tư 28 tỷ đồng, Hoayeuthuong tập trung hoàn thiện hệ sinh thái hoa trước vòng gọi vốn Series A
icon

ictnews Ngày 6/12, Hoayeuthuong chính thức nhận được khoản đầu tư và hỗ trợ tài chính 28 tỷ từ một tập đoàn hoa của Hà Lan, Greenwings và từ ông Phạm Hợp Phố - một cố vấn lâu năm của Hoayeuthuong. Đây là khoản bán cổ phần giá ưu đãi có kèm theo các điều kiện.

 
Bài toán đau đầu của các nhà phát triển ví điện tử: 'Lấy lý do gì mà tôi phải đưa tiền cho ông?'
icon

Được khách hàng đón nhận khá nhiệt tình nhưng chủ các doanh nghiệp ví điện tử cho biết hiện nay thị trường này vẫn còn vô vàn khó khăn phải đối mặt trong thời gian tới.

 
VPBank nói gì về việc khách hàng bị kẻ gian lừa đảo lấy 460 triệu đồng qua giao dịch online?
icon

Qua tra soát trên hệ thống, VPBank ghi nhận các giao dịch, trong đó đáng lưu ý là tài khoản đăng nhập trên hệ thống VPBank Online và khởi tạo yêu cầu đổi phương thức nhận OTP từ SMS qua email.

Startup lĩnh vực trí tuệ nhân tạo Nexus FrontierTech gọi vốn thành công 3,8 triệu USD vòng hạt giống
icon

ictnews Công ty khởi nghiệp Nexus FrontierTech hoạt động trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo vừa công bố đã gọi vốn thành công 3,8 triệu USD cho vòng hạt giống (Seed Round) để thúc đẩy nghiên cứu phát triển và mở rộng hoạt động kinh doanh toàn cầu.

Tima hợp tác Bảo Minh cung cấp bảo hiểm cho người đầu tư và người vay
icon

ictnews Ngày 22/11, Tima và Bảo Minh đã chính thức ký kết thoả thuận hợp tác chiến lược để cung cấp sản phẩm bảo hiểm cho người đầu tư hay người vay vốn khi không may họ gặp phải những rủi ro không lường trước được.

Các startup châu Á “ngủ đông” sau khi SoftBank thua lỗ?
icon

ictnews “Hòa vốn” là câu thần chú mới thay cho “tăng trưởng” của các công ty khởi nghiệp trong khu vực.

Không mua nổi thiết bị khai mỏ, CEO Hanoma quyết lập sàn giao dịch điện tử chuyên về máy móc
icon

ictnews CEO Hanoma Phạm Quang Đức cho biết, ông vốn là kỹ sư về khai mỏ ở Quảng Ninh và khi cần thay thế thiết bị quá khó khăn vì không biết mua ở đâu. Vì vậy, ông Đức bàn với những người bạn quyết định lập nên sàn giao dịch mua bán máy móc Hanoma.vn.

 
123

Giấy phép hoạt động báo chí: Số 09/GP-BTTTT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 07/01/2019.

Tòa soạn: Tầng 7, Tòa nhà Cục Tần số Vô tuyến điện, 115 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 3 936 9966 - Fax: 024 3 936 9364

Hotline nội dung: 0888 911 911 - Email: toasoan@ictnews.vn

123