Trí tuệ nhân tạo trở thành tiền đồn trong xung đột Nga - Ukraine

Chiến tranh là điều khủng khiếp, nhưng nó thường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và thử nghiệm công nghệ mới.

Chiến tranh là điều khủng khiếp, nhưng nó thường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và thử nghiệm công nghệ mới. Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã cho thấy vai trò của trí tuệ nhân tạo (A.I) ngày càng rõ rệt.

Vũ khí tự động tích hợp A.I

Các tổ chức dân sự và chuyên gia nghiên cứu A.I những năm gần đây ngày càng lo ngại về sự ra đời của các hệ thống sát thương tự động, với sự hỗ trợ của công nghệ A.I, có khả năng kích hoạt chọn mục tiêu và tiêu diệt đối phương mà không cần sự giám sát trực tiếp của con người. Điều này dẫn đến một nỗ lực tại Liên hợp quốc nhằm ngăn chặn, hoặc ít nhất là hạn chế các hệ thống vũ khí như vậy. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận tới nay vẫn chưa đạt được nhiều tiến triển.

Trong khi đó, tốc độ phát triển các vũ khí tự động vẫn tiếp tục với nhịp độ ngày càng dồn dập. “Cơn ác mộng tồi tệ nhất” gây ra bởi các máy bay không người lái (drone) trong cuộc xung đột Nga - Ukraine vẫn chưa xảy đến. Nhưng có một điều chắc chắn, cả 2 bên đều đang triển khai các vũ khí tự động có sự hỗ trợ của A.I, ít nhất là theo một khía cạnh nào đó.

{keywords}
 

Phía Ukraine đang sử dụng các drone TB2 của Thổ Nhĩ Kỳ, có tính năng cất/hạ cánh và hành trình tự động, dù vẫn phụ thuộc vào binh sỹ điều khiển để quyết định thời điểm thả bom dẫn đường bằng laser. Trong khi đó, Lantset, mẫu drone với các tính năng tự động của Nga, được cho là đã triển khai tại Syria và giờ là Ukraine. Về mặt kỹ thuật, Lantset là một loại “đạn chờ” được thiết kế để tấn công xe tăng, các đoàn xe cơ giới hay đám đông bộ binh. Sau khi được phóng ra, nó sẽ bay quanh khu vực địa lý được lập trình từ trước cho tới khi phát hiện ra mục tiêu và lao xuống tấn công, kích nổ đầu đạn mang theo.

Ngày 6/3, cố vấn văn phòng Tổng thống Ukraine đăng bài viết kèm bức hình ngoài trời của Trung tâm An ninh và Gìn giữ hòa bình quốc tế (IPSC), khu vực tập trung và huấn luyện các binh lính “tình nguyện” tham gia cuộc chiến. 1 tuần sau, toàn bộ IPSC lĩnh trọn hàng chục tên lửa hành trình thông minh của Nga. Các thuật toán dùng A.I phân tích hình ảnh, xác định vị trí mục tiêu và dẫn đường cho các loại vũ khí thông minh, đã dần trở nên phổ biến tại chiến trường các nước.

Ngoài ra, còn phải kể tới Altius RU, hệ thống vũ khí tích hợp A.I mới nhất của Moscow, gồm các drone có khả năng hoạt động độc lập và tương tác với máy bay chiến đấu SU-57. Altius là đối trọng của RQ-4 Global Hawk do Mỹ phát triển, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ do thám có vũ trang. Quân đội Nga còn tích hợp các nơron trí tuệ nhân tạo vào thiết bị mặt đất không người lái có tên Marker để tiến hành các hoạt động hỗn hợp trên chiến trường. 

Chiến tranh thông tin, nhận diện người chết

Không chỉ vậy, A.I có thể giúp phân tích một lượng lớn thông tin tình báo nguồn mở do người dân trực tiếp đăng tải công khai tại Ukraine, thông qua các video TikTok hay các bài đăng trên Telegram liên quan việc bố trí đội hình quân sự và thời điểm, diễn biến của các cuộc tấn công.

Các thuật toán truyền thông xã hội như TikTok đang chiếm vị trí trung tâm trong cuộc chiến thông tin này. Nhưng nó cũng là con dao 2 lưỡi khi đồng thời có thể khuếch đại nội dung sai lệch, chẳng hạn với các video cắt ghép từ trong trò chơi điện tử nhìn y hệt như hình ảnh thực tế, hàng triệu người có thể sẽ bị “dắt mũi”.

Nhiều người lo ngại kỹ thuật trí tuệ nhân tạo như “deepfake” (công nghệ tạo ra hình ảnh, âm thanh giả giống thực tế), sẽ thúc đẩy các chiến dịch lan truyền tin giả của cả 2 phe. Thế nhưng, các hệ thống machine-learning (máy học) cũng đã phát triển khả năng phát hiện các sản phẩm nhân tạo như trên, từ đó được ứng dụng nhằm ngăn chặn thông tin sai lệch. Tới nay, phần lớn các nền tảng truyền thông xã hội đều đã triển khai các hệ thống này.

Chiến tranh, chính là môi trường thử nghiệm hoàn hảo nhất cho vũ khí hay công nghệ mới. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu trở thành một nguồn tài nguyên quý giá, vũ khí tự hành chỉ là một ứng dụng nhỏ mà A.I có thể tham gia vào. Bản thân công nghệ này chính là nền tảng để mở rộng quy mô khai thác, phân tích dữ liệu và thực hiện các nhiệm vụ chưa từng có trong lịch sử chiến tranh.

Clearview A.I, công nghệ nhận diện khuôn mặt gây tranh cãi, đã được triển khai tại Ukraine. Giám đốc điều hành Clearview nói rằng, công nghệ này có thể hỗ trợ Kiev xác định danh tính nạn nhân thiệt mạng, gỡ bỏ thông tin sai lệch và phát hiện các gián điệp, khi sử dụng kho dữ liệu hơn 2 tỷ hình ảnh lấy từ mạng xã hội VKontakte của Nga. Nhưng đó mới chỉ là 1 phần trong cơ sở dữ liệu hơn 10 tỷ bức hình của công ty khởi nghiệp trụ sở tại Mỹ này.

Sau thuốc súng và vũ khí hạt nhân, có thể trí tuệ nhân tạo sẽ đưa chiến tranh bước vào cuộc cách mạng lần thứ 3?

Vinh Ngô

Phần mềm diệt virus mới dùng trí tuệ nhân tạo để chống mất cắp dữ liệu cá nhân

Phần mềm diệt virus mới dùng trí tuệ nhân tạo để chống mất cắp dữ liệu cá nhân

Phần mềm diệt virus Bkav 2022 vừa chính thức ra mắt. Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, phần mềm này sẽ phát hiện và ngăn chặn sớm những hành vi nguy hiểm như đánh cắp tài khoản ngân hàng, mạng xã hội, email...

Địa chỉ xem trực tiếp World Cup 2022, Costa Rica vs Đức, 2h00 ngày 2/12

Kênh VTV2 để xem trận đấu giữa Costa Rica và Đức hôm nay có trên những hệ thống truyền hình trực tuyến như VTV News, VTV Go, VTVcab ON, hay cả FPT Play, TV360...

Địa chỉ xem trực tiếp World Cup 2022, Nhật Bản vs Tây Ban Nha, 2h00 ngày 2/12

Kênh VTV3 để xem trận đấu giữa Nhật Bản vs Tây Ban Nha hôm nay có trên những hệ thống truyền hình trực tuyến như VTV News, VTV Go, VTVcab ON, hay cả FPT Play, TV360...

Giả mạo thương hiệu chiếm trên 72% các hình thức lừa đảo trực tuyến

Theo thống kê của Cục An toàn thông tin, các hình thức lừa đảo trực tuyến trong thời gian qua chủ yếu là giả mạo thương hiệu, chiếm 72,6% và giả mạo chiếm đoạt tài khoản trực tuyến, chiếm 11,4%.

Công nghệ mới trong cuộc đua chip máy tính Icon

Các nhà khoa học và startup trên khắp thế giới đang đẩy mạnh phát triển chip máy tính năng lượng thấp, vừa ít gây hại cho môi trường, vừa nâng cấp chất lượng tốt hơn.

Địa chỉ xem trực tiếp World Cup 2022, Croatia vs Bỉ, 22h00 ngày 1/12

Kênh VTV2 để xem trận đấu giữa Croatia và Bỉ hôm nay có trên những hệ thống truyền hình trực tuyến như VTV News, VTV Go, VTVcab ON, hay cả FPT Play, TV360...

Địa chỉ xem trực tiếp World Cup 2022, Canada vs Ma Rốc, 22h00 ngày 1/12

Kênh VTV5 để xem trận đấu giữa Canada và Ma Rốc hôm nay có trên những hệ thống truyền hình trực tuyến như VTV News, VTV Go, VTVcab ON, hay cả FPT Play, TV360...

Chuyên gia cảnh báo những hình thức lừa đảo công nghệ cao dịp World Cup

Tin tặc đã lợi dụng dịp World Cup để tiến hành những hình thức lừa đảo công nghệ cao nhằm vào người hâm mộ bóng đá trên toàn cầu.

EU cảnh báo Twitter cần tuân thủ quy định về thông tin sai lệch

Quan chức EU cho rằng Twitter sẽ phải thực thi các chính sách minh bạch về người dùng, tăng cường việc kiểm duyệt nội dung và bảo vệ tự do ngôn luận, giải quyết tình trạng thông tin sai lệch.

Elon Musk và Tim Cook ‘bắt tay giảng hòa’

Elon Musk đính chính việc Twitter có khả năng bị xóa khỏi App Store chỉ là hiểu nhầm, và đã được giải quyết sau một cuộc gặp trực tiếp với Tim Cook, Giám đốc điều hành Apple.

Tim Cook khôn ngoan khi không trả lời Elon Musk trên mạng xã hội

CEO Apple không có lợi ích gì khi phản hồi Elon Musk, tránh được một cuộc tranh cãi không cần thiết với một người luôn tìm kiếm sự chú ý.

Đang cập nhật dữ liệu !